Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Cây được nhận biết nhờ trái, và con người được nhận biết nhờ lời nói và việc làm, vì đó là điều trào ra từ kho tàng trong lòng. Muốn đổi trái, trước hết phải lo cho gốc: nhìn thẳng vào lòng mình, trước khi lo sửa người khác.
Bối cảnh. Hôm nay là Chúa nhật năm C, thời gian Mùa Thường niên và là Chúa nhật cuối của bài giảng ở chỗ đất bằng trong Tin Mừng thánh Luca. Bài đọc I trích sách Huấn ca, một cuốn sách khôn ngoan, so sánh lời nói với cái sàng và lò nung. Bài đọc II kết thúc chương dài thánh Phaolô viết về sự sống lại trong thư thứ nhất gửi Côrintô.
Phân tích.
- Huấn ca dùng ba hình ảnh: cái sàng giữ lại cặn bã, lò nung thử đồ gốm, cây được biết qua hoa trái. Ý chung là lời lẽ của một người cho thấy tâm tư họ. Vì vậy sách khuyên: "Đừng khen ngợi một người trước khi nghe người ấy bàn luận."
- Đáp ca vẽ nên chân dung người công chính như cây chà là và cây bá hương, được trồng trong nhà Đức Chúa, đến tuổi già vẫn "sinh hoa trái, vẫn mập mạp và xanh tươi".
- Thánh Phaolô kết thúc bằng tiếng reo chiến thắng: sự chết đã bị nuốt chửng, và "tạ ơn Thiên Chúa, Đấng ban cho chúng ta chiến thắng nhờ Đức Giêsu Kitô". Rồi ngài đưa ra một lời khuyên rất cụ thể: hãy vững vàng, luôn dồi dào trong công việc của Chúa, vì "công khó của anh em không vô ích trong Chúa".
- Tin Mừng: Đức Giêsu kể một dụ ngôn gồm nhiều hình ảnh: người mù dẫn người mù, cái rác và cái xà trong mắt, cây tốt và cây xấu. Kết luận cô đọng ở câu 45: "lòng đầy tràn thì miệng nói ra".
Suy niệm. Cái xà và cái rác là hình ảnh khá hài hước nhưng đau: ta thường thấy rất rõ lỗi của người khác và rất mờ lỗi của mình. Đức Giêsu không cấm giúp anh em sửa mình; Người chỉ nói thứ tự: lấy cái xà ra khỏi mắt mình trước, rồi mới nhìn rõ mà giúp người. Cũng vậy, người tự coi mình là thầy mà chính mình chưa được "huấn luyện đến nơi đến chốn" thì như người mù dẫn người mù.
Nhưng trọng tâm là cái "kho tàng trong lòng". Ta thường cố sửa trái, như kiềm chế lời nói hay che đậy việc làm, mà quên chăm sóc cái gốc. Nếu lòng đầy giận hờn hay kiêu ngạo, sớm muộn lời nói sẽ lộ ra. Vì thế việc đạo đức bắt đầu từ những chỗ âm thầm: cầu nguyện, đọc Lời Chúa, xét mình, để dần dần trong lòng có điều tốt để đem ra. Đáp ca nhắc rằng cây ấy được trồng "trong nhà Đức Chúa", và thánh Phaolô trấn an: công khó ấy không luống công.
Cầu nguyện. Lạy Chúa, xin chữa lành lòng chúng con, để từ đó phát sinh lời nói tốt và việc làm tốt. Xin giúp chúng con nhận ra lỗi của mình trước khi vội xét người khác, và xin cho chúng con vững vàng trong công việc của Chúa vì biết rằng công khó ấy không luống công. Nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con. Amen.
Ghi nhớ. "Người tốt, từ kho tàng tốt trong lòng mình, đem ra điều tốt… vì lòng đầy tràn thì miệng nói ra." (Lc 6,45)
Gợi ý trong tuần: mỗi tối nhớ lại một lời mình đã nói chưa được tốt, và xin Chúa chữa phần trong lòng đã sinh ra lời ấy.