Thứ Sáu, 03/04/2026 · 16/2 ÂL

Thứ Sáu Tuần Thánh — Cuộc Thương khó của Chúa

Tam Nhật Vượt Qua · màu ĐỏBản dịch Linh Địa — chờ duyệt

Bài đọc I

Is 52,13-53,12Sách Isaia

52,13 Này, tôi tớ của Ta sẽ thành đạt; người sẽ được cất cao, được nâng lên, và rất mực cao vời.
14 Như nhiều người đã sững sờ trước ngươi, vì dung mạo người bị huỷ hoại đến không còn ra người, và hình dáng người không còn như con cái loài người,

15 thì cũng vậy, người sẽ làm cho nhiều dân tộc phải giật mình; các vua sẽ ngậm miệng vì người; vì điều chưa từng được kể cho họ, họ sẽ thấy, và điều họ chưa từng nghe, họ sẽ hiểu.

53,1 Ai đã tin điều chúng tôi nghe được? Và cánh tay Đức Chúa đã được tỏ ra cho ai?

2 Người đã mọc lên trước mặt Người như chồi non, như rễ từ đất khô cằn; người không có dáng vẻ, cũng không có vẻ uy nghi; chúng ta nhìn người, nhưng chẳng có vẻ gì để chúng ta ưa thích người.

3 Người bị khinh miệt và bị loài người bỏ rơi, một người đau khổ và quen thuộc với bệnh tật; như kẻ người ta che mặt không nhìn, người bị khinh miệt, và chúng ta chẳng kể gì đến người.

4 Thế mà chính người đã mang lấy bệnh tật của chúng ta, và gánh lấy những đau khổ của chúng ta; còn chúng ta lại cho rằng người bị đánh, bị Thiên Chúa giáng đòn và bị hành hạ.

5 Nhưng người đã bị đâm thủng vì những vi phạm của chúng ta, bị nghiền nát vì những lỗi lầm của chúng ta; sự sửa phạt đem lại bình an cho chúng ta đã đổ trên người, và nhờ những vết thương của người mà chúng ta được chữa lành.

6 Tất cả chúng ta đã lạc đường như đàn chiên; mỗi người đã quay theo đường riêng của mình; và Đức Chúa đã làm cho tội lỗi của tất cả chúng ta giáng xuống trên người.

7 Người bị bức bách và bị hành hạ, nhưng người không mở miệng; như chiên con bị dẫn đến chỗ sát sinh, như chiên mẹ câm lặng trước mặt những kẻ xén lông nó, người không mở miệng.

8 Sau khi bị giam cầm và bị xét xử, người bị đem đi; còn thế hệ của người, ai sẽ suy nghĩ đến? Vì người bị cắt đứt khỏi cõi những kẻ đang sống, vì tội của dân Ta, đòn giáng đã đổ trên họ.

9 Mồ của người đã được đặt chung với kẻ gian ác, và với người giàu khi người chết, dù người không làm điều bạo tàn, và trong miệng người không có lời dối trá.

10 Nhưng Đức Chúa đã muốn nghiền nát người, làm cho người đau yếu. Nếu mạng sống của người dâng làm lễ vật đền tội, người sẽ thấy dòng dõi, sẽ sống lâu dài, và ý muốn của Đức Chúa sẽ thành công nơi tay người.

11 Do công lao nhọc của mạng sống mình, người sẽ thấy và được no thoả; nhờ sự hiểu biết của mình, người công chính, tôi tớ của Ta, sẽ làm cho nhiều người được nên công chính, và chính người sẽ gánh lấy những lỗi lầm của họ.

12 Vì thế, Ta sẽ chia cho người phần giữa đám đông, và người sẽ chia chiến lợi phẩm với những kẻ hùng mạnh, bởi vì người đã trút mạng sống mình cho đến chết, và bị kể vào hàng những kẻ phạm tội; thế mà chính người đã mang tội của nhiều người, và can thiệp cho những kẻ phạm tội.

Nguồn: Westminster Leningrad Codex (Open Scriptures Hebrew Bible), public domain

Đáp ca

Tv 30,2.6.12-13.15-16.17.25

Câu đáp: Lc 23,46

2 Lạy Đức Chúa, con nương náu nơi Ngài;
xin đừng để con phải hổ thẹn bao giờ;

xin cứu con vì đức công chính của Ngài.

6 Con phó thác thần khí con trong tay Ngài;

Ngài đã cứu chuộc con, lạy Đức Chúa là Thiên Chúa trung tín.

12 Con đã trở nên nỗi nhục đối với mọi kẻ thù,

là điều ghê sợ lớn cho láng giềng con,

và là nỗi kinh hãi cho những người quen biết con;

ai thấy con ngoài đường đều tránh xa con.

13 Con bị quên lãng như kẻ chết, bị gạt khỏi lòng người;

con đã trở nên như chiếc bình bị vỡ.

15 Còn con, con tin cậy nơi Ngài, lạy Đức Chúa;

con nói: "Ngài là Thiên Chúa của con."

16 Thời vận con ở trong tay Ngài;

xin cứu con khỏi tay kẻ thù và những kẻ bắt bớ con.

17 Xin cho nhan Ngài chiếu sáng trên tôi tớ Ngài;

xin cứu con vì lòng thương của Ngài.

25 Hãy can đảm, hãy mạnh dạn lên trong lòng,

hỡi tất cả những ai trông đợi Đức Chúa.

Nguồn: Westminster Leningrad Codex (Open Scriptures Hebrew Bible), public domain

Bài đọc II

Dt 4,14-16; 5,7-9Thư Do thái

14 Vậy, chúng ta có một vị thượng tế cao cả đã đi qua các tầng trời, là Đức Giêsu, Con Thiên Chúa; chúng ta hãy giữ vững lời tuyên xưng đức tin.
15 Quả thế, vị thượng tế của chúng ta không phải là người không biết cảm thông với những yếu đuối của chúng ta, nhưng là Đấng đã chịu thử thách về mọi mặt giống như chúng ta, trừ tội lỗi.

16 Vậy chúng ta hãy mạnh dạn tiến lại gần ngai ân sủng, để được xót thương và tìm thấy ân sủng giúp đỡ đúng lúc.

5,7 Trong những ngày còn sống đời phàm nhân, Người đã dâng lời cầu nguyện và nài xin, với tiếng kêu lớn và nước mắt, lên Đấng có quyền cứu Người khỏi chết, và Người đã được nhậm lời vì lòng kính sợ.

8 Dù là Con, Người đã học vâng phục qua những điều Người đã chịu.

9 Và khi đã đạt tới sự hoàn hảo, Người trở nên nguyên nhân của ơn cứu độ vĩnh cửu cho tất cả những ai vâng phục Người.

Nguồn: SBL Greek New Testament © 2010 SBL & Logos Bible Software, CC BY 4.0

Tung hô Tin Mừng

Pl 2,8-9

8 Người đã hạ mình, vâng phục cho đến chết, và chết trên thập giá.
9 Vì thế, Thiên Chúa đã tôn Người lên rất cao, và ban cho Người danh hiệu vượt trên mọi danh hiệu,

Nguồn: SBL Greek New Testament © 2010 SBL & Logos Bible Software, CC BY 4.0

Tin Mừng

Ga 18,1-19,42Tin Mừng theo Gioan

18,1 Nói những điều ấy xong, Đức Giêsu cùng các môn đệ của Người đi sang bên kia suối Kêđrôn; ở đó có một khu vườn, Người và các môn đệ vào trong vườn.
2 Giuđa, kẻ nộp Người, cũng biết nơi ấy, vì Đức Giêsu thường họp với các môn đệ ở đó.

3 Vậy Giuđa dẫn theo đội quân và các thuộc hạ do các thượng tế và người Pharisêu cử, đến đó, mang theo đuốc, đèn và khí giới.

4 Đức Giêsu biết hết mọi điều sắp xảy đến cho mình, nên tiến ra và nói với họ: "Các anh tìm ai?"

5 Họ đáp: "Giêsu Nadarét." Người nói: "Chính tôi đây." Giuđa, kẻ nộp Người, cũng đứng với họ.

6 Khi Người vừa nói với họ: "Chính tôi đây", họ lùi lại và ngã xuống đất.

7 Người lại hỏi họ: "Các anh tìm ai?" Họ đáp: "Giêsu Nadarét."

8 Đức Giêsu đáp: "Tôi đã nói với các anh là chính tôi đây. Vậy nếu các anh tìm tôi thì hãy để những người này đi."

9 Như thế là để ứng nghiệm lời Người đã nói: "Những người Cha đã ban cho con, con không để mất một ai trong họ."

10 Ông Simôn Phêrô có một thanh gươm, liền rút ra, chém người đầy tớ của thượng tế và cắt đứt tai phải của anh ta. Người đầy tớ ấy tên là Malkhô.

11 Đức Giêsu bảo ông Phêrô: "Hãy tra gươm vào vỏ. Chén mà Chúa Cha đã ban cho tôi, lẽ nào tôi lại không uống?"

12 Bấy giờ đội quân, viên chỉ huy và các thuộc hạ của người Do Thái bắt Đức Giêsu và trói Người lại,

13 rồi điệu Người đến ông Anna trước tiên, vì ông là bố vợ của ông Caipha, thượng tế năm ấy.

14 Ông Caipha chính là người đã khuyên người Do Thái rằng: nên để một người chết vì dân thì hơn.

15 Ông Simôn Phêrô và một môn đệ khác theo Đức Giêsu. Môn đệ ấy quen biết thượng tế, nên cùng vào với Đức Giêsu trong sân dinh thượng tế,

16 còn ông Phêrô thì đứng ở ngoài, gần cửa. Vậy môn đệ kia, người quen biết thượng tế, đi ra nói với chị giữ cửa và đưa ông Phêrô vào.

17 Chị giữ cửa, một nữ tỳ, nói với ông Phêrô: "Có phải ông cũng là môn đệ của người này không?" Ông đáp: "Không phải."

18 Các đầy tớ và thuộc hạ đứng đó, đã nhóm một đống than vì trời lạnh, và đang sưởi; ông Phêrô cũng đứng với họ mà sưởi.

19 Thượng tế hỏi Đức Giêsu về các môn đệ của Người và về giáo huấn của Người.

20 Đức Giêsu trả lời ông: "Tôi đã nói công khai với thế gian; tôi luôn luôn dạy trong hội đường và trong Đền Thờ, nơi mọi người Do Thái tụ họp, và tôi không nói điều gì trong bí mật.

21 Sao ông hỏi tôi? Hãy hỏi những người đã nghe tôi nói điều gì với họ; này, những người ấy biết tôi đã nói gì."

22 Người vừa nói thế thì một thuộc hạ đứng đó tát Đức Giêsu mà rằng: "Ông trả lời thượng tế như thế sao?"

23 Đức Giêsu đáp: "Nếu tôi nói sai thì hãy làm chứng điều sai ấy; còn nếu tôi nói phải, sao ông đánh tôi?"

24 Ông Anna cho giải Người, vẫn bị trói, đến thượng tế Caipha.

25 Ông Simôn Phêrô vẫn đứng sưởi. Người ta nói với ông: "Có phải ông cũng là một trong các môn đệ của người ấy không?" Ông chối và nói: "Không phải."

26 Một trong các đầy tớ của thượng tế, là người bà con với kẻ bị ông Phêrô cắt tai, nói: "Tôi đã chẳng thấy ông ở trong vườn với người ấy sao?"

27 Ông Phêrô lại chối; và lập tức gà gáy.

28 Từ nhà ông Caipha, họ điệu Đức Giêsu đến dinh tổng trấn. Lúc ấy là sáng sớm. Chính họ không vào dinh, để khỏi bị ô uế mà còn ăn được lễ Vượt Qua.

29 Ông Philatô đi ra ngoài gặp họ và nói: "Các ông tố cáo người này về tội gì?"

30 Họ trả lời: "Nếu ông này không làm điều ác thì chúng tôi đã không nộp ông ấy cho ngài."

31 Ông Philatô nói với họ: "Chính các ông hãy đem ông ấy đi và xét xử theo luật của các ông." Người Do Thái nói với ông: "Chúng tôi không có quyền giết ai."

32 Như thế là để ứng nghiệm lời Đức Giêsu đã nói, khi Người cho biết mình sẽ chết cách nào.

33 Ông Philatô lại vào dinh, gọi Đức Giêsu và nói với Người: "Ông là vua dân Do Thái sao?"

34 Đức Giêsu đáp: "Ông tự mình nói điều ấy, hay những người khác đã nói với ông về tôi?"

35 Ông Philatô trả lời: "Tôi là người Do Thái sao? Chính dân của ông và các thượng tế đã nộp ông cho tôi; ông đã làm gì?"

36 Đức Giêsu đáp: "Nước của tôi không thuộc về thế gian này. Nếu Nước của tôi thuộc về thế gian này, thì các thuộc hạ của tôi đã chiến đấu để tôi không bị nộp cho người Do Thái; nhưng bây giờ, Nước của tôi không phải từ đây."

37 Ông Philatô nói với Người: "Vậy ông là vua sao?" Đức Giêsu đáp: "Chính ông nói rằng tôi là vua. Tôi đã sinh ra và đã đến thế gian vì điều này: để làm chứng cho sự thật. Ai thuộc về sự thật thì nghe tiếng tôi."

38 Ông Philatô nói với Người: "Sự thật là gì?" Nói thế rồi, ông lại đi ra gặp người Do Thái và nói với họ: "Tôi không thấy nơi ông ấy có tội nào.

39 Nhưng các ông có lệ là tôi tha cho các ông một người vào dịp lễ Vượt Qua; vậy các ông có muốn tôi tha vua dân Do Thái cho các ông không?"

40 Họ lại kêu lên: "Không phải ông này, mà là Baraba!" Baraba là một tên cướp.

19,1 Bấy giờ ông Philatô bắt Đức Giêsu và cho đánh đòn.

2 Bọn lính kết một vòng gai làm vương miện, đặt lên đầu Người, và khoác cho Người một áo choàng đỏ tía,

3 rồi đến gần Người mà nói: "Kính chào Vua dân Do Thái!" và tát Người.

4 Ông Philatô lại đi ra ngoài và nói với họ: "Đây, tôi dẫn ông ấy ra ngoài cho các ông, để các ông biết là tôi không thấy nơi ông ấy có tội nào."

5 Đức Giêsu bước ra ngoài, đội vòng gai và mặc áo choàng đỏ tía. Ông Philatô nói với họ: "Đây là con người!"

6 Khi thấy Người, các thượng tế và thuộc hạ kêu lên: "Đóng đinh nó vào thập giá! Đóng đinh nó vào thập giá!" Ông Philatô nói với họ: "Chính các ông hãy đem ông ấy đi mà đóng đinh, vì tôi không thấy nơi ông ấy có tội nào."

7 Người Do Thái trả lời ông: "Chúng tôi có luật, và theo luật ấy, nó phải chết, vì nó đã tự xưng là Con Thiên Chúa."

8 Khi nghe lời ấy, ông Philatô càng sợ hơn,

9 và ông lại vào dinh, nói với Đức Giêsu: "Ông từ đâu đến?" Nhưng Đức Giêsu không trả lời ông.

10 Ông Philatô nói với Người: "Ông không nói với tôi sao? Ông không biết rằng tôi có quyền tha ông và có quyền đóng đinh ông sao?"

11 Đức Giêsu đáp: "Ông sẽ không có quyền nào trên tôi, nếu điều ấy không được ban cho ông từ trên cao. Vì thế, kẻ nộp tôi cho ông thì mắc tội nặng hơn."

12 Từ đó, ông Philatô tìm cách tha Người; nhưng người Do Thái kêu lên: "Nếu ông tha nó, ông không phải là bạn của Xêda; ai tự xưng là vua thì chống lại Xêda."

13 Nghe những lời ấy, ông Philatô dẫn Đức Giêsu ra ngoài, và ngồi trên toà xử án tại nơi gọi là Đá Lát, tiếng Híp-ri là Gabbatha.

14 Hôm ấy là ngày Chuẩn Bị lễ Vượt Qua, vào khoảng giờ thứ sáu. Ông nói với người Do Thái: "Đây là vua của các ông!"

15 Họ kêu lên: "Đem đi! Đem đi! Đóng đinh nó vào thập giá!" Ông Philatô nói với họ: "Tôi lại đóng đinh vua của các ông sao?" Các thượng tế đáp: "Chúng tôi không có vua nào khác ngoài Xêda."

16 Bấy giờ ông nộp Người cho họ để đóng đinh. Vậy họ nhận lấy Đức Giêsu;

17 Người vác lấy thập giá, đi ra tới nơi gọi là Đồi Sọ, tiếng Híp-ri là Gôngôtha,

18 ở đó họ đóng đinh Người vào thập giá, và cùng với Người, còn có hai người khác, mỗi bên một người, Đức Giêsu ở giữa.

19 Ông Philatô cũng cho viết một tấm bảng và đặt trên thập giá; có viết: "Giêsu Nadarét, Vua dân Do Thái."

20 Nhiều người Do Thái đọc tấm bảng ấy, vì nơi Đức Giêsu bị đóng đinh ở gần thành; và bảng viết bằng tiếng Híp-ri, tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp.

21 Các thượng tế của người Do Thái nói với ông Philatô: "Xin đừng viết: 'Vua dân Do Thái', nhưng viết: 'Ông này đã nói: Tôi là Vua dân Do Thái.'"

22 Ông Philatô trả lời: "Điều gì tôi đã viết, thì tôi đã viết."

23 Khi đóng đinh Đức Giêsu xong, bọn lính lấy áo của Người chia làm bốn phần, mỗi người lính một phần, và lấy cả chiếc áo dài. Chiếc áo dài ấy không có đường may, dệt liền một mảnh từ trên xuống dưới.

24 Họ nói với nhau: "Đừng xé áo ấy, nhưng hãy bắt thăm xem ai được." Như thế là để ứng nghiệm lời Kinh Thánh: "Chúng đã chia nhau áo của tôi, và áo dài của tôi, chúng đã bắt thăm." Bọn lính đã làm như thế.

25 Đứng gần thập giá Đức Giêsu có thân mẫu Người, chị của thân mẫu Người, bà Maria vợ ông Clopas, và bà Maria Mácđala.

26 Thấy thân mẫu và bên cạnh đó người môn đệ Người thương mến, Đức Giêsu nói với thân mẫu: "Thưa Bà, đây là con của Bà."

27 Rồi Người nói với người môn đệ: "Đây là mẹ của anh." Và từ giờ ấy, người môn đệ đón bà về nhà mình.

28 Sau đó, biết rằng mọi sự đã hoàn tất, để Kinh Thánh được trọn, Đức Giêsu nói: "Tôi khát."

29 Ở đó có một bình đầy giấm; họ lấy miếng bọt biển thấm đầy giấm, buộc vào cành hương thảo, đưa lên miệng Người.

30 Khi đã nhận giấm, Đức Giêsu nói: "Đã hoàn tất!" rồi gục đầu xuống và trao Thần Khí.

31 Vì là ngày Chuẩn Bị, để các thi thể khỏi ở lại trên thập giá trong ngày Sabát, vì ngày Sabát ấy là một ngày trọng đại, nên người Do Thái xin ông Philatô cho đánh gãy ống chân những người bị đóng đinh và cất xác đi.

32 Bọn lính đến, đánh gãy ống chân người thứ nhất, rồi người kia, người bị đóng đinh cùng với Người;

33 còn khi đến với Đức Giêsu, thấy Người đã chết rồi, họ không đánh gãy ống chân Người,

34 nhưng một người lính lấy giáo đâm vào cạnh sườn Người, và lập tức máu và nước chảy ra.

35 Người đã thấy đã làm chứng, và lời chứng của người ấy là chân thật; người ấy biết rằng mình nói sự thật, để anh em cũng tin.

36 Những việc ấy đã xảy ra để ứng nghiệm lời Kinh Thánh: "Không một khúc xương nào của Người sẽ bị gãy."

37 Lại có lời Kinh Thánh khác nói: "Họ sẽ nhìn lên Đấng họ đã đâm thâu."

38 Sau những việc ấy, ông Giuse người Arimathê, là môn đệ của Đức Giêsu nhưng âm thầm vì sợ người Do Thái, xin ông Philatô cho phép hạ thi hài Đức Giêsu xuống; ông Philatô cho phép. Vậy ông đến và hạ thi hài Người xuống.

39 Ông Nicôđêmô, người trước đây đã đến gặp Đức Giêsu ban đêm, cũng đến, mang theo chừng một trăm cân hỗn hợp mộc dược và trầm hương.

40 Họ lấy thi hài Đức Giêsu, lấy băng vải quấn lại cùng với các thứ hương liệu, theo tục chôn cất của người Do Thái.

41 Ở nơi Người bị đóng đinh có một khu vườn, và trong vườn có một ngôi mộ mới, chưa chôn ai bao giờ.

42 Vì là ngày Chuẩn Bị của người Do Thái, và vì ngôi mộ ở gần, nên họ đặt Đức Giêsu vào đó.

Nguồn: SBL Greek New Testament © 2010 SBL & Logos Bible Software, CC BY 4.0

Suy niệm: "Đã hoàn tất"

Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.

Sứ điệp. Thứ Sáu Tuần Thánh không nói về một thất bại, mà về một tình yêu đi đến tận cùng. Trên thập giá, Đức Giêsu nói: "Đã hoàn tất!" — Người đã làm trọn điều Cha giao, và mở ra cho chúng ta cửa đến với ngai ân sủng.

Bối cảnh. Hôm nay Giáo hội không dâng Thánh lễ; phụng vụ gồm Phụng vụ Lời Chúa, nghi thức tôn thờ thánh giá và rước Mình Thánh. Ngày này bắt đầu bằng sự thinh lặng. Bài đọc I là bài ca thứ tư về người tôi tớ đau khổ của sách Isaia; Tin Mừng là bài thương khó theo thánh Gioan, trình bày Đức Giêsu như Đấng làm chủ giờ của mình, tự đi tới thập giá.

Phân tích.

  • Isaia 52,13-53,12: người tôi tớ bị khinh miệt, "mang lấy bệnh tật của chúng ta, và gánh lấy những đau khổ của chúng ta", "nhờ những vết thương của người mà chúng ta được chữa lành". Bài đọc nhìn đau khổ từ một góc không ngờ: người vô tội gánh thay.
  • Đáp ca (Tv 31): tiếng kêu của người bị bỏ rơi, "con đã trở nên như chiếc bình bị vỡ", vẫn kết bằng tín thác: "Con phó thác thần khí con trong tay Ngài."
  • Thư gửi Do Thái: Đức Giêsu là vị thượng tế "biết cảm thông với những yếu đuối của chúng ta", Đấng "đã học vâng phục qua những điều Người đã chịu"; vì vậy ta "mạnh dạn tiến lại gần ngai ân sủng".
  • Gioan 18-19: trước Philatô, Người nói "Nước của tôi không thuộc về thế gian này." Trên thập giá, Người trao thân mẫu cho người môn đệ ("Thưa Bà, đây là con của Bà"), nói "Tôi khát", rồi "Đã hoàn tất!", gục đầu xuống và trao Thần Khí. Từ cạnh sườn bị đâm, "máu và nước chảy ra".

Suy niệm. Trong bài thương khó của Gioan, Đức Giêsu không bị lôi đi như người bất lực; nhưng sự vững vàng ấy không làm nhẹ đi nỗi đau. Người khát. Người bị đóng đinh giữa hai người khác. Người nhìn thấy mẹ mình đứng dưới thập giá và lo cho bà. Ngay trong giờ hấp hối, Người vẫn nghĩ đến những người Người yêu: đó là cách Người "yêu thương đến cùng".

Lời "Đã hoàn tất" không phải tiếng thở dài của kẻ bỏ cuộc; đó là lời của người đã làm xong việc được giao. Lời ấy mở ra hai điều. Với những ai đang mang gánh nặng, Thập giá nói rằng Thiên Chúa không đứng ngoài đau khổ, mà vào trong đó. Với những ai thấy mình đã hỏng như chiếc bình vỡ, Thập giá nói rằng ngay nơi ấy vẫn còn một bàn tay đỡ.

Hôm nay, ta hôn kính hay cúi đầu trước thánh giá không phải vì yêu đau khổ, mà vì nhận ra tình yêu đã đi qua đau khổ để đến với ta.

Cầu nguyện. Lạy Chúa Giêsu, trên thập giá Chúa đã gánh lấy đau khổ của chúng con và trao phó thần khí cho Cha. Xin cho chúng con biết đến gần Chúa với lòng tin cậy, đón nhận ơn tha thứ, và ở bên những người đang chịu thập giá hôm nay. Amen.

Ghi nhớ. "Đã hoàn tất!" (Ga 19,30)
Gợi ý trong tuần: hôm nay ăn chay và giữ thinh lặng; dành ít phút đứng trước thánh giá, và cầu nguyện cho một người đang đau khổ.

Bài đọc những ngày tới