Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Lễ Thánh Gia không đưa ra một gia đình hoàn hảo, không biết đến gian nan. Gia đình Nadarét phải trốn chạy, sống tha hương, rồi trở về. Điều làm nên sự thánh thiện của họ là sự vâng phục Lời Chúa và tình thương dành cho nhau, và đó cũng là điều Lời Chúa hôm nay mời mọi gia đình noi theo.
Bối cảnh. Lễ Thánh Gia được cử hành vào Chúa nhật trong tuần Bát nhật Giáng Sinh. Năm A, Tin Mừng thánh Mátthêu kể cuộc chạy trốn sang Ai Cập và việc trở về. Bài đọc I là lời khuyên của sách Huấn Ca về lòng hiếu kính cha mẹ. Bài đọc II trích thư gửi tín hữu Côlôxê, nói về nếp sống của những người được Thiên Chúa tuyển chọn.
Phân tích.
- Huấn Ca dạy: "Ai kính trọng cha thì chuộc được tội lỗi; và ai tôn vinh mẹ mình thì như người tích trữ kho báu." Lời khuyên đi vào chuyện rất thực: "hãy đỡ đần cha con lúc tuổi già", và nếu cha "suy giảm trí khôn, hãy cảm thông, và đừng khinh dể cha khi con còn đầy sức mạnh".
- Thư gửi Côlôxê trước hết nói về nền tảng chung của đời sống cộng đoàn: "anh em hãy mặc lấy lòng thương xót, nhân hậu, khiêm nhường, hiền hoà và kiên nhẫn", "chịu đựng nhau và tha thứ cho nhau", và "trên hết mọi điều ấy" là đức mến. Sau đó là những lời dặn cho từng thành phần trong gia đình: vợ, chồng, con cái, cha. Mọi điều ấy phải được làm "nhân danh Chúa Giêsu".
- Tin Mừng kể ông Giuse được sứ thần báo mộng: "Dậy đi, đưa hài nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập". Ông "liền trỗi dậy, ban đêm" mà đi. Sau này, khi được báo trở về, ông cũng "liền trỗi dậy", rồi lánh sang miền Galilê và ở tại Nadarét.
Suy niệm. Ông Giuse không nói một lời nào trong cả đoạn Tin Mừng, nhưng hành động của ông nói rất nhiều: hai lần "liền trỗi dậy". Người cha thánh thiện ở đây không phải người nói hay, mà là người lo cho vợ con an toàn và lắng nghe tiếng Chúa để quyết định. Ông bỏ lại nhà cửa, nghề nghiệp, quen thuộc, vì tính mạng của con trẻ.
Bài đọc II cho ta thấy gia đình tốt không đến từ may mắn, mà từ những nhân đức rất bình thường: kiên nhẫn, tha thứ, nhân hậu. Lời khuyên với từng thành viên không phải để áp đặt, mà nằm trong một khung lớn hơn: yêu thương, bình an của Đức Kitô, lòng tri ân. Đoạn Huấn Ca nhắc rằng việc chăm sóc cha mẹ già, kể cả khi họ yếu đuối hay lẫn lộn, là một cách thờ phượng thật.
Hôm nay, nhiều gia đình đang sống xa nhau, phải rời quê, hoặc đang rạn nứt. Lễ Thánh Gia cho họ một niềm an ủi: Con Thiên Chúa cũng đã biết thế nào là chạy trốn và sống nơi đất khách.
Cầu nguyện. Lạy Thiên Chúa, Đấng đã cho Con Một Cha lớn lên trong một gia đình nhân loại, xin gìn giữ các gia đình chúng con. Xin ban cho chúng con lòng kiên nhẫn, sự tha thứ và tình yêu thương, để nhà chúng con trở thành nơi bình an của Đức Kitô. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.
Ghi nhớ. "Trên hết mọi điều ấy, anh em hãy có đức mến, là dây ràng buộc đưa tới sự hoàn hảo." (Cl 3,14)
Gợi ý trong tuần: trong bữa ăn gia đình, mỗi người nói một lời cảm ơn hoặc một lời xin lỗi với người ngồi cạnh.