Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Thiên Chúa không tìm những người đã hoàn hảo, mà tìm những người biết mình cần Ngài. Hôm nay, qua ngôn sứ Hôsê rồi qua miệng Đức Giêsu, cùng một lời được lặp lại: "Ta muốn tình thương chứ không phải hy lễ."
Bối cảnh. Ngôn sứ Hôsê nói với dân Israel về một tình yêu của Thiên Chúa không được đáp lại như mong đợi. Thánh vịnh 50 là lời Thiên Chúa phán với dân về việc dâng lễ. Trong thư gửi Rôma, thánh Phaolô lấy ông Abraham làm gương đức tin. Tin Mừng Mátthêu, Chúa nhật năm A, thuật lại việc Đức Giêsu gọi Mátthêu, người thu thuế, và bữa ăn sau đó với "người thu thuế và tội nhân".
Phân tích.
- Hôsê mở bằng lời mời: "Chúng ta hãy nhận biết, hãy ra sức nhận biết Đức Chúa." Rồi Thiên Chúa than: "Tình thương của các ngươi như mây buổi sáng, như sương sớm tan đi." Tình thương hời hợt của con người nhanh tan như sương, trong khi điều Thiên Chúa muốn là "tình thương chứ không phải hy lễ, sự nhận biết Thiên Chúa hơn là lễ toàn thiêu".
- Thánh vịnh 50 cùng chiều: Thiên Chúa không thiếu thốn thứ gì ("địa cầu và mọi vật trên đó là của Ta"), nên của lễ không làm Ngài giàu thêm. Điều Ngài muốn là lễ tạ ơn và lời kêu cầu: "Hãy kêu cầu Ta trong ngày gian nan: Ta sẽ giải thoát ngươi."
- Thánh Phaolô kể về Abraham: "Trái với mọi hy vọng, ông vẫn tin với niềm hy vọng." Ông tin rằng điều Thiên Chúa đã hứa thì Người có quyền năng thực hiện, và đức tin ấy "được kể cho ông là sự công chính".
- Tin Mừng: Đức Giêsu thấy Mátthêu ngồi ở trạm thu thuế và chỉ nói: "Anh hãy theo tôi." Ông đứng dậy và theo. Bữa ăn chung với những người bị coi là tội nhân khiến người Pharisêu phản ứng, và Đức Giêsu đáp: "Người khoẻ mạnh không cần thầy thuốc, nhưng người đau ốm thì cần... Ta muốn lòng thương xót, chứ không muốn hy lễ."
Suy niệm. Câu của Hôsê được Đức Giêsu trích lại, và Người bảo các Pharisêu "đi học cho biết ý nghĩa". Học ở đây không phải là thuộc lòng, mà là hiểu rằng sự thánh thiện không nằm ở chỗ tránh xa người yếu đuối. Đức Giêsu ngồi vào bàn ăn với người bị coi là ô uế, và chính ở đó Người làm việc của một thầy thuốc.
Có thể ta quen xem việc đạo đức như một chuỗi bổn phận: lễ, kinh, đóng góp. Những điều ấy tốt, và thánh vịnh không chê chúng ("Ta không khiển trách ngươi vì các hy lễ của ngươi"). Nhưng chúng chỉ có hồn khi đi cùng với tình thương. Một người dự lễ đều đặn mà không chịu tha thứ cho anh em là người dâng hy lễ mà thiếu "sự nhận biết Thiên Chúa".
Mátthêu cho ta thấy phần của người đáp lại: ông không nói gì, chỉ "đứng dậy và theo". Abraham cho ta thấy phần của đức tin: tin vào lời hứa dù thân xác đã yếu. Còn phần của chúng ta là nhận mình thuộc về hàng người đau ốm cần thầy thuốc, rồi để lòng thương xót ấy chảy qua mình đến người khác.
Cầu nguyện. Lạy Thiên Chúa giàu lòng thương xót, Chúa muốn tình thương hơn là hy lễ. Xin chữa lành những chỗ đau của chúng con, và dạy chúng con biết đón nhận người khác như Chúa đã đón nhận chúng con. Nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con. Amen.
Ghi nhớ. "Ta muốn lòng thương xót, chứ không muốn hy lễ." (Mt 9,13)
Gợi ý trong tuần: chọn một người mình đang xa lánh hay ngại gặp, và làm một cử chỉ nhỏ để đến gần họ.