Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Giữa những trang kể về sa ngã, lưu đày và tăm tối, Lời Chúa hôm nay vang lên một điều chắc chắn: Thiên Chúa giàu lòng thương xót, và cứu độ ta không vì việc làm của ta, mà vì ân sủng và tình yêu của Người.
Bối cảnh. Chúa nhật IV Mùa Chay thường được gọi là Chúa nhật "vui mừng", vì Mùa Chay đã đi qua quá nửa. Năm B, Tin Mừng trích cuộc đối thoại của Đức Giêsu với ông Nicôđêmô trong sách Gioan, có câu rất quen thuộc với nhiều người. Bài đọc I là đoạn kết sách Sử Biên Niên, kể về sự bất trung dẫn đến cuộc lưu đày Babylon và lời tuyên bố của vua Kyrô cho dân trở về. Bài đọc II là đoạn thư gửi tín hữu Êphêxô nói về ân sủng. Thánh vịnh đáp ca là Thánh vịnh 137, lời than của những người lưu đày bên bờ sông Babylon.
Phân tích.
- Sách Sử Biên Niên. Dân và các tư tế "gia tăng sự bất trung", làm ô uế nhà Đức Chúa. Điều đáng chú ý là Thiên Chúa không bỏ rơi họ: Người "sai đi từ sớm và liên tục" các sứ giả, "vì Người xót thương dân Người". Họ nhạo báng và khinh thường lời Người; cuối cùng thành bị phá, dân bị đày. Nhưng câu chuyện không kết ở đó: Đức Chúa "khơi dậy tâm thần" vua Kyrô để cho dân đi lên xây lại nhà Chúa.
- Thánh vịnh 137. Đây là tiếng khóc của người đã trải qua điều sách Sử Biên Niên kể: "Bên bờ các sông Babylon, chúng tôi đã ngồi đó và khóc, khi nhớ đến Sion." Đàn cầm treo trên cành liễu; kẻ bắt họ đòi hát, mà họ tự hỏi: "Làm sao chúng tôi hát được bài ca của Đức Chúa trên đất ngoại bang?" Nhưng nỗi nhớ vẫn giữ họ lại với Giêrusalem: "nếu tôi không đặt Giêrusalem lên trên đỉnh niềm vui của tôi".
- Thánh Phaolô. "Thiên Chúa, Đấng giàu lòng thương xót, vì tình yêu lớn lao Người đã yêu thương chúng ta, dù chúng ta đã chết vì những lỗi lầm, Người đã làm cho chúng ta cùng sống với Đức Kitô." Ơn cứu độ "không do việc làm, để không ai có thể tự hào", nhưng ta là "tác phẩm của Người" để thực hiện những việc tốt lành Chúa đã chuẩn bị sẵn.
- Tin Mừng. Đức Giêsu so sánh việc mình phải được "treo lên" với con rắn Môsê treo trong sa mạc, rồi nói: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một của Người." Người đến "không phải để lên án thế gian", nhưng để cứu độ. Bản án chỉ là hậu quả của một chọn lựa: người ta "chuộng bóng tối hơn ánh sáng".
Suy niệm. Câu chuyện lưu đày thường được đọc như một lời cảnh cáo, nhưng nhìn kỹ, ta thấy lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa còn nổi bật hơn tội của dân. Người sai hết sứ giả này đến sứ giả khác "từ sớm". Chúa không mệt mỏi trong việc mời gọi. Và khi mọi sự tưởng như chấm dứt, Người vẫn mở một lối trở về. Thánh vịnh đáp ca cho ta nghe nỗi lòng của phía bên kia: người lưu đày không còn tiếng hát, chỉ còn nước mắt và nỗi nhớ. Nhưng chính nỗi nhớ ấy, "nếu tôi quên ngươi", là sợi dây còn lại, để khi lời của vua Kyrô vang lên thì họ biết mình được gọi về nhà. Đó cũng là kinh nghiệm của nhiều người: giữa lúc mất mát nặng nề, lòng ta bỗng nhớ đến Chúa, và đó đã là bước đầu của lối trở về.
Thánh Phaolô đòi ta bỏ một cám dỗ rất quen: tưởng mình được cứu vì mình tốt. "Điều này không do anh em, nhưng là hồng ân." Nhận ơn nhưng không làm ta khiêm tốn, và khiêm tốn mới mở ta ra để làm những việc tốt như hoa trái biết ơn, không phải như món nợ phải trả. Đến cùng ánh sáng, theo lời Đức Giêsu, là dám để những việc mình làm "được tỏ rõ". Điều đó khó, nhưng đó là cách sống của người không còn sợ bị bắt gặp, vì đã biết mình được yêu.
Cầu nguyện. Lạy Cha giàu lòng thương xót, Cha đã yêu thương chúng con khi chúng con còn chết vì tội lỗi, và đã ban Con Một của Cha để cứu chúng con. Xin cho chúng con biết đến với ánh sáng, nhận ân sủng với lòng biết ơn, và làm những việc tốt lành Cha đã chuẩn bị cho chúng con. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.
Ghi nhớ. "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một của Người, để ai tin vào Con ấy thì khỏi phải chết, nhưng được sống đời đời." (Ga 3,16)
Gợi ý trong tuần: làm một việc tốt thầm lặng như lời đáp tạ ơn, không để ai biết.