Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Chúa nhật thứ nhất Mùa Chay đặt hai cảnh bên nhau: con người thất bại trước cám dỗ trong vườn Êđen, và Đức Giêsu chiến thắng cám dỗ trong hoang địa. Mùa Chay không bắt đầu bằng lời đe dọa mà bằng một lời hứa: nơi một người duy nhất là Đức Kitô, ân sủng "tràn ngập hơn" tội lỗi.
Bối cảnh. Năm A, ba bài đọc đi cùng một đường dây. Sách Sáng Thế kể việc con người được tạo dựng và sa ngã. Thư gửi tín hữu Rôma so sánh ông Ađam với Đức Kitô. Tin Mừng thánh Mátthêu thuật lại việc Thần Khí dẫn Đức Giêsu vào hoang địa, nơi Người ăn chay bốn mươi ngày và chịu cám dỗ. Thánh vịnh đáp ca là lời cầu xin tha thứ của người nhận ra tội mình.
Phân tích.
- Sáng Thế mở bằng hình ảnh con người được nặn "bằng bụi đất" và nhận "sinh khí" từ Thiên Chúa. Rồi con rắn gieo nghi ngờ: "Có thật Thiên Chúa đã bảo...?" và hứa "các ngươi sẽ nên như Thiên Chúa". Người đàn bà thấy trái cây "ngon để ăn, đẹp mắt, và đáng thèm để được khôn sáng", nàng ăn, đưa cho chồng, "bấy giờ mắt hai người mở ra, và họ biết mình trần truồng".
- Thánh vịnh 51 là lời người có tội nói với Thiên Chúa: "xin tạo cho con một tấm lòng trong sạch, và đổi mới trong con một thần khí vững vàng."
- Thư gửi Rôma nói: sự chết và tội lỗi vào đời qua một người, "thì ân sủng của Thiên Chúa và quà tặng ban nhờ ân sủng của một người duy nhất là Đức Giêsu Kitô, lại càng tràn ngập hơn biết bao". Kết luận: "do sự vâng phục của một người mà muôn người sẽ trở nên công chính."
- Tin Mừng kể ba cám dỗ: biến đá thành bánh, gieo mình từ nóc đền thờ, nhận mọi vương quốc để đổi lấy sự bái lạy. Cả ba lần Đức Giêsu đáp bằng Lời Chúa: "Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng nhờ mọi lời từ miệng Thiên Chúa phán ra." Cuối cùng ma quỷ bỏ đi, và "có các thiên thần đến phục vụ Người".
Suy niệm. Hai cuộc cám dỗ có nhiều điểm giống nhau. Ở cả hai nơi, lời cám dỗ đều bắt đầu bằng một câu hỏi hoặc điều kiện làm lung lay lòng tin vào Thiên Chúa: "Có thật Thiên Chúa đã bảo...?", "Nếu ông là Con Thiên Chúa...". Cám dỗ thường không đến với bộ mặt xấu xa, mà với lời hứa về cái ngon, cái đẹp, cái khôn ngoan. Khác biệt nằm ở câu trả lời: người đàn bà và người đàn ông trong vườn nghe theo lời con rắn; Đức Giêsu nắm chặt Lời Chúa.
Đức Giêsu không tự mình dùng quyền năng để thoát cơn đói, không đặt Thiên Chúa vào thế phải chứng minh, không cúi đầu để đổi lấy quyền lực. Người chọn nương tựa vào Chúa Cha. Mùa Chay dạy ta tập điều ấy từng ngày: ăn chay không phải để chứng tỏ mình mạnh, mà để nhận ra mình sống nhờ Lời. Và khi vấp ngã, ta có lời cầu của thánh vịnh để trở về: "Xin đừng ném con ra khỏi nhan Ngài."
Cầu nguyện. Lạy Cha, Cha đã không bỏ rơi nhân loại khi sa ngã, nhưng ban Con Cha để cứu chúng con. Xin cho chúng con, trong Mùa Chay này, biết nắm chặt Lời Cha khi gặp cám dỗ, biết cầu xin Cha tạo cho chúng con một tấm lòng trong sạch. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.
Ghi nhớ. "Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng nhờ mọi lời từ miệng Thiên Chúa phán ra." (Mt 4,4)
Gợi ý trong tuần: chọn một điều cụ thể để bỏ bớt trong Mùa Chay, và mỗi ngày đọc một đoạn ngắn Tin Mừng thay vào chỗ đó.