Tam tạng là gì? Kinh – Luật – Luận trong Phật giáo
Tam tạng (Tripiṭaka, nghĩa đen là "ba cái giỏ") là thuật ngữ truyền thống chỉ tổng tập kinh điển Phật giáo, chia làm ba phần: Kinh tạng, Luật tạng và Luận tạng. Tuỳ truyền thống, có các bộ Tam tạng khác nhau: Tam tạng Pali, Tam tạng Hán ngữ và Tam tạng Tạng ngữ.
Ba tạng gồm những gì?
| Tạng | Nội dung |
|---|---|
| Kinh tạng (Sutta-piṭaka) | Các bài giảng của chính Đức Phật hoặc các đại đệ tử |
| Luật tạng (Vinaya-piṭaka) | Lịch sử phát triển của Tăng-già và các giới luật của người xuất gia |
| Luận tạng (Abhidhamma-piṭaka) | Các kiến thức về phương pháp luận triết học Phật giáo |
Ba bộ Tam tạng chính
- Tam tạng Pali — do truyền thống Theravāda (Nam tông) duy trì ở Sri Lanka và Đông Nam Á.
- Tam tạng Hán ngữ — do Phật giáo Đông Á duy trì, sử dụng phổ biến ở Việt Nam.
- Tam tạng Tạng ngữ — do Phật giáo Tây Tạng duy trì.
Theo Wikipedia, các bộ này giữ vị trí quan trọng nhất trong thế giới Phật giáo đương đại.
Tam tạng và Đại tạng kinh có giống nhau không?
Trong một thời gian dài, "Đại tạng kinh" được coi tương đương "Tam tạng". Nhưng theo Wikipedia, các học giả hiện đại chỉ ra cách đặt tên đó là sai lệch vì Đại tạng kinh thực tế có quy mô lớn hơn nhiều, không chỉ gồm Tam tạng. Một số học giả phương Tây thường dùng "Đại tạng kinh" theo nghĩa hẹp để chỉ riêng các bộ tổng tạng chữ Hán dùng ở Đông Á và Việt Nam (như Càn Long tạng, Gia Hưng tạng).
Đọc tiếp
- Pháp Cú thuộc Tam tạng Pali: Kinh Pháp Cú là gì.
- Các kinh Đại thừa phổ biến ở Việt Nam: Pháp Hoa, Hoa Nghiêm, Kim Cang, Bát Nhã, A Di Đà.
- Bắc tông – Nam tông khác nhau thế nào và Phật giáo du nhập Việt Nam khi nào.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao gọi là "ba cái giỏ"?
Tripiṭaka là từ ghép của tri/ti ("ba") và piṭaka ("cái giỏ"), chỉ cách phân loại kinh điển thành ba phần.
Phật giáo Việt Nam dùng Tam tạng nào?
Chủ yếu Tam tạng Hán ngữ (Bắc tông); chùa Nam tông dùng Tam tạng Pali. Xem Bắc tông – Nam tông.
Tam tạng có bản tiếng Việt không?
Nhiều phần đã được dịch ra tiếng Việt, ví dụ bản dịch Pháp Cú của HT. Thích Minh Châu. Linh Địa không chép nguyên văn kinh, bạn nên tìm bản đã ấn hành.
Nguồn tham khảo
Ảnh bìa: ván khắc Tripitaka Koreana, chùa Haeinsa. Ảnh: Bernard Gagnon, CC0, Wikimedia Commons.