Hồi giáo & người Chăm

Ramadan 2027 bắt đầu ngày nào? Người Chăm sống ra sao

09/10/2026~7 phút đọc

Ramadan năm 2027 dự kiến bắt đầu khoảng thứ Hai 8/2/2027 và kết thúc với lễ Eid al-Fitr (người Chăm ở Việt Nam gọi là Roya hoặc Hari Raya) khoảng 9–10/3/2027; ngày chính xác có thể lệch một ngày vì được xác định bằng việc quan sát trăng non. Với người Chăm theo Hồi giáo ở An Giang, Tây Ninh hay TP.HCM, đây là tháng linh thiêng nhất trong năm và cũng là dịp sum họp giống như một cái Tết.

Một chi tiết nhiều người nhầm: Ramadan thường bị gọi là "tháng ăn chay" nhưng thực ra là tháng nhịn ăn uống từ rạng sáng đến hoàng hôn, khác hẳn ăn chay của Phật giáo. Phần dưới giải thích điều này và cách cộng đồng Chăm ở Việt Nam sống qua tháng ấy.

Ramadan và Eid 2027 là ngày nào?

Lịch Hồi giáo (Hijri) là lịch âm thuần túy, mỗi năm dương lịch lùi khoảng 10–11 ngày, và đầu tháng được xác định khi nhìn thấy trăng non. Các nguồn quốc tế (Gulf News, Muslim Hands, Daily Sun) dự báo:

Sự kiện	Dự kiến 2027	Ghi chú
Ngày nhịn ăn đầu tiên	khoảng 8/2/2027	Một số nguồn ghi 9/2 tùy cách nhìn trăng
Eid al-Fitr (Roya, Hari Raya)	khoảng 9–10/3/2027	Các nguồn ghi từ 8/3 đến 11/3

Đây là ước tính, không phải thông báo chính thức. Tại Việt Nam, cộng đồng thường theo thông báo của Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo từng tỉnh hoặc của thánh đường địa phương, nên hãy hỏi lại gần ngày. Linh Địa hiện chưa có lịch Hijri; các lễ của các tôn giáo khác xem tại lịch lễ Linh Địa.

Ramadan là gì và ai phải nhịn ăn?

Ramadan là tháng 9 theo lịch Hồi giáo. Theo Báo Cần Thơ (2021) trích lời cộng đồng Chăm An Giang, mục đích là để người theo đạo biết thương xót, chia sẻ với người nghèo và tiết chế bản thân. Quy định nhịn ăn theo các bài báo:

Không ăn, không uống nước từ khi mặt trời mọc đến khi lặn; không hút thuốc và kiêng quan hệ vợ chồng ban ngày.
Áp dụng cho người từ 15 tuổi trở lên (Báo Cần Thơ, Báo Tây Ninh). Một bài báo An Giang cũ nêu độ tuổi khác, nên con số có thể thay đổi theo cách hướng dẫn của từng nơi.
Người già yếu, bệnh tật, trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người đi đường xa được miễn và nhịn bù vào dịp khác; người không nhịn được thì góp gạo giúp người nghèo.

Năm trụ cột của đạo, theo ông Trưởng ban Đại diện cộng đồng Hồi giáo Tây Ninh trích trong Báo Tây Ninh, gồm tuyên xưng đức tin, cầu nguyện năm lần mỗi ngày, bố thí, nhịn ăn trong Ramadan và hành hương Mecca.

Một ngày Ramadan của người Chăm diễn ra thế nào?

Trước bình minh: ăn bữa suhoor (bữa trước khi mặt trời mọc).
Ban ngày: làm việc bình thường (theo Báo Cần Thơ), nhiều nhà khá yên tĩnh; cầu nguyện năm lần, đọc kinh Qur'an tại thánh đường.
Hoàng hôn: xả chay bằng bữa iftar. Ở thánh đường Darul Naeem (Tây Ninh), tiếng trống vang lên khoảng 18h10 để báo giờ ăn (Báo Tây Ninh).
Buổi tối: cầu nguyện thêm tại thánh đường, thăm hàng xóm; xóm Chăm rộn ràng về đêm.

Nhiều thánh đường nấu cháo gà hoặc cháo vịt và phát suất ăn miễn phí cho người nghèo trong cả tháng. Món cà ri (cà ri dê được xem là ngon nhất) và các món nấu bằng nước cốt dừa thường có mặt trong bữa tiệc xả chay (Báo An Giang, 2018).

Lễ Roya cuối Ramadan có gì?

Khi kết thúc tháng nhịn ăn, cộng đồng Chăm đón lễ Roya (có nguồn viết Rja), diễn ra ngày 1 tháng 10 Hồi lịch, kéo dài các ngày sau đó. Báo Cần Thơ mô tả đây là ngày xả chay, bố thí cho người nghèo và "được xem gần như là ngày Tết" của người Chăm An Giang. Những việc thường làm:

Nam giới và thanh niên mặc đẹp, đến thánh đường cầu nguyện từ sáng sớm (Báo Tây Ninh).
Tảo mộ người thân ở nghĩa trang cạnh thánh đường; người đi làm xa về sum họp.
Xin lỗi cha mẹ, người thân, thăm người già neo đơn và trẻ mồ côi; hàng xóm thăm hỏi, tặng quà.
Cà ri gà là món không thể thiếu ở nhiều nhà Tây Ninh.

Sau đó còn lễ Roya Haji (liên quan lễ hành hương Mecca) vào khoảng tháng 12 Hồi lịch. Lịch lễ Hồi giáo khác như Mawlid (12 tháng 3 Hồi lịch) được nhắc ở bài thánh đường Mubarak.

Đến làng Chăm trong tháng Ramadan có nên không?

Có thể, nhưng hãy nhớ đây là tháng cộng đồng đang giữ nghi lễ:

Đừng ăn uống, hút thuốc công khai trước mặt người đang nhịn ở khu vực thánh đường và trong làng.
Ban ngày làng thường yên tĩnh, chiều tối sôi động hơn; tránh ghé giờ cầu nguyện.
Ăn mặc kín đáo, xin phép trước khi chụp ảnh. Nếu được mời dùng bữa iftar, đó là sự hiếu khách, hãy nhận lời một cách lịch sự.

Hướng dẫn tham quan chi tiết: làng Chăm Châu Phong, An Giang và thánh đường Hồi giáo ở TP.HCM. Xem các thánh đường trên bản đồ lọc Hồi giáo.

Người Chăm Hồi giáo khác người Chăm Bani và Bà-la-môn ra sao?

Người Chăm ở Việt Nam không theo một tôn giáo duy nhất. Theo Wikipedia, năm 2001 Ban Tôn giáo Chính phủ ghi nhận 25.669 người Chăm Islam (Sunni, ở An Giang, TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai...) và 39.288 người Chăm Bani (chủ yếu ở Ninh Thuận, Bình Thuận). Nhóm Bani có cách giữ tháng chay Ramưwan riêng, không giống hoàn toàn Ramadan của Islam. Còn lễ hội lớn của Chăm Bà-la-môn là Katê. Mỗi cộng đồng có lịch và nghi lễ riêng, nên đừng gộp chung khi tìm hiểu.

Câu hỏi thường gặp

Ramadan 2027 kéo dài bao lâu?

Tháng Ramadan kéo dài 29 hoặc 30 ngày, tùy trăng non. Nếu bắt đầu khoảng 8/2/2027 thì kết thúc khoảng 9–10/3/2027.

Ramadan có phải ăn chay không?

Không. Đó là nhịn ăn và uống từ rạng sáng đến hoàng hôn; ban đêm vẫn ăn bình thường, có cả thịt và cà ri.

Roya, Hari Raya và Eid al-Fitr có khác nhau không?

Cùng chỉ lễ mừng kết thúc Ramadan vào ngày 1 tháng 10 Hồi lịch; Roya, Hari Raya là cách gọi của cộng đồng Chăm ở Việt Nam, Eid al-Fitr là tên quốc tế.

Người không theo đạo có thể chúc mừng không?

Một lời chúc lịch sự bằng tiếng Việt như "chúc mừng lễ Roya" là cách thể hiện sự tôn trọng. Mỗi gia đình, mỗi thánh đường có thói quen riêng, nên nếu bạn không chắc hãy hỏi người quen trong cộng đồng.

Nguồn tham khảo

Ảnh bìa: phụ nữ Chăm Hồi giáo dệt vải. Ảnh: Rob White, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons.