Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Thiên Chúa đặt trước mặt con người lửa và nước, sự sống và sự chết, rồi để ta chọn. Đức Giêsu không huỷ bỏ Luật, nhưng đưa Luật đến chỗ trọn vẹn: không chỉ tránh việc xấu bên ngoài, mà giữ cho lòng mình ngay thẳng, từ cơn giận đến ánh mắt và lời nói.
Bối cảnh. Chúa nhật VI Mùa Thường niên năm A tiếp tục Bài giảng trên núi theo thánh Matthêu, ngay sau lời "muối và ánh sáng". Sách Huấn ca là một tác phẩm khôn ngoan, dạy con người về tự do chọn lựa. Đáp ca ca ngợi người sống theo Luật của Đức Chúa. Thánh Phaolô, trong thư thứ nhất gửi Côrintô, nói về một sự khôn ngoan khác với khôn ngoan của thời đại này: sự khôn ngoan Thiên Chúa mặc khải nhờ Thần Khí. Tin Mừng có bản dài (Mt 5,17-37) và bản ngắn; bài này suy niệm dựa trên bản dài.
Phân tích.
- Huấn ca khẳng định tự do của con người: "Nếu con muốn, con sẽ giữ các điều răn." Lửa và nước nằm trước mặt, và con người đưa tay ra tới đâu thì nhận được điều ấy. Đồng thời, Đức Chúa "thấy hết mọi sự" và không truyền cho ai phải sống vô đạo.
- Đáp ca là lời của người muốn đi đúng đường nhưng biết mình cần ơn Chúa: "Xin mở mắt con để con chiêm ngắm những điều kỳ diệu trong Luật của Ngài… xin cho con hiểu thấu."
- Thánh Phaolô nói đến "những điều mắt chưa hề thấy, tai chưa hề nghe": Thiên Chúa đã chuẩn bị cho những ai yêu mến Người, và Người mặc khải cho chúng ta nhờ Thần Khí. Hiểu và sống Lời Chúa không phải chuyện tự sức khôn ngoan của con người.
- Tin Mừng mở đầu bằng lời tuyên bố: Đức Giêsu đến "không phải để huỷ bỏ, nhưng để hoàn tất". Sự công chính của môn đệ phải "trổi vượt" sự công chính của các kinh sư và người Pharisêu. Rồi Người lần lượt nêu mấy điều đã nghe từ xưa, và nói: "Còn tôi, tôi nói với anh em": không chỉ không giết người mà cả đừng nuôi giận hờn; không chỉ không ngoại tình mà cả đừng để lòng thèm muốn; không chỉ giữ lời thề mà cả hãy nói thật, "có thì là có, không thì là không".
Suy niệm. Luật thường dừng ở hành vi, còn Đức Giêsu đi đến tận nguồn của hành vi: cơn giận trong lòng, ánh mắt, lời nói nhẹ nhàng mà dối trá. Đòi hỏi ấy thoạt nghe rất nặng, vài lời Người nói về mắt, về tay cũng là cách nói mạnh để ta nhận ra sự việc nghiêm trọng đến đâu. Nhưng nếu đọc cùng với Huấn ca và đáp ca, ta thấy đây không phải là gánh nặng đè lên con người, mà là lời mời chọn sự sống.
Ví dụ rõ nhất là chuyện dâng lễ. Người đang đứng trước bàn thờ mà nhớ có anh em bất bình với mình thì được dạy hãy để lễ vật lại, đi hoà giải trước đã. Nghĩa là không thể thờ phượng Thiên Chúa mà trái tim vẫn khép kín với người khác. Cũng vậy, "có thì là có, không thì là không" nghe đơn giản mà khó: lời nói của ta thành chứng từ về sự trung thực của chính ta. Và vì tự sức mình khó đạt tới, ta cần xin Thần Khí như người cầu nguyện trong đáp ca: "Xin mở mắt con."
Cầu nguyện. Lạy Thiên Chúa, Chúa đặt trước mặt chúng con sự sống và sự chết. Xin ban Thần Khí để chúng con chọn sự sống: biết hoà giải với anh chị em trước khi đến dâng lễ, biết giữ lòng thanh sạch và giữ lời nói chân thật. Nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con. Amen.
Ghi nhớ. "Anh em cứ nói: 'Có thì là có, không thì là không.'" (Mt 5,37)
Gợi ý trong tuần: nhớ lại một người đang có điều bất bình với mình hoặc mình với họ, và chủ động làm một bước hoà giải nhỏ.