Bài suy niệm do Linh Địa soạn, đang chờ người duyệt — không thay thế bài giảng của linh mục.
Sứ điệp. Điều Thiên Chúa đòi hỏi không xa vời. Sách Đệ Nhị Luật nói: "lời ấy ở rất gần ngươi, ở trong miệng ngươi và trong lòng ngươi, để ngươi thực hành." Đức Giêsu kể dụ ngôn người Samaria nhân hậu để chỉ cho ta thấy lời ấy trông như thế nào khi được thực hành: là chạnh lòng thương trước một người đang nằm bên đường.
Bối cảnh. Đây là Chúa nhật XV Mùa Thường niên, năm C, các Chúa nhật đọc Tin Mừng theo thánh Luca. Đoạn sách Đệ Nhị Luật là lời Môsê nói với dân Israel trước khi họ vào đất hứa, kêu gọi họ trở về với Đức Chúa hết lòng và hết linh hồn. Đoạn thư gửi các tín hữu Côlôxê là một bài ca ngợi Đức Kitô. Còn Tin Mừng nằm trên hành trình Đức Giêsu đi về Giêrusalem, khi một luật sĩ đứng lên hỏi để thử Người.
Phân tích.
- Đệ Nhị Luật chặn trước hai lời viện cớ. Điều răn không ở trên trời để phải có người lên lấy xuống, cũng không ở bên kia biển để phải có người vượt biển đi lấy. Đó là một lời khẳng định đầy tin tưởng: điều Thiên Chúa muốn, con người nghe được và làm được.
- Thư Côlôxê nói về Đức Kitô là "hình ảnh của Thiên Chúa vô hình", trong Người "muôn vật đã được tạo dựng", và nhờ Người, "bằng máu thập giá", muôn vật được giao hoà. Vị Thiên Chúa vô hình đã trở nên gần: Người có một gương mặt, và gương mặt ấy ta nhận ra trong Đức Giêsu.
- Tin Mừng mở đầu bằng một câu hỏi rất nghiêm túc: "tôi phải làm gì để được thừa hưởng sự sống đời đời?" Đức Giêsu hỏi lại, và người luật sĩ tự trả lời đúng: yêu mến Thiên Chúa và yêu người thân cận như chính mình. Nhưng ông muốn "tỏ ra mình công chính" nên hỏi tiếp: "ai là người thân cận của tôi?" Đức Giêsu không trả lời bằng định nghĩa, mà bằng một câu chuyện.
Suy niệm. Trong câu chuyện, thầy tư tế và thầy Lêvi, hai người gắn với đền thờ, đều "tránh sang bên kia mà đi". Người dừng lại là một người Samaria, người mà thính giả của Đức Giêsu không mong đợi điều tốt lành nào. Ông "chạnh lòng thương", rồi làm những việc cụ thể: lại gần, băng bó, đổ dầu và rượu, đặt lên lưng con vật của mình, đưa về quán trọ, trả tiền và hứa quay lại. Lòng thương ở đây là một chuỗi hành động tốn kém thời gian, tiền bạc và sự an toàn của chính mình.
Cuối cùng Đức Giêsu đổi lại câu hỏi. Người luật sĩ hỏi "ai là người thân cận của tôi?", còn Đức Giêsu hỏi: ai đã "trở nên người thân cận" của kẻ rơi vào tay bọn cướp? Người thân cận không phải là người ta đo đếm xem có đáng giúp hay không, mà là người ta trở thành khi dừng lại. Câu trả lời của luật sĩ, "người đã thực thi lòng thương xót", cũng là lời mời gọi chúng ta: "Ông hãy đi, và cũng hãy làm như vậy."
Lời ở rất gần chúng ta vì Đức Kitô đã đến gần. Lòng thương xót cũng thường chỉ cách ta vài bước: một người hàng xóm lẻ loi, một đồng nghiệp đang kiệt sức, một người lạ nằm bên vệ đường.
Cầu nguyện. Lạy Chúa Giêsu, Chúa là hình ảnh của Thiên Chúa vô hình và là người Samaria đã cúi xuống băng bó vết thương của nhân loại. Xin cho chúng con đừng tránh sang bên kia đường khi gặp người đau khổ, nhưng biết chạnh lòng thương và lại gần. Xin ghi lời Chúa vào miệng và vào lòng chúng con, để chúng con thực hành. Amen.
Ghi nhớ. "Ông hãy đi, và cũng hãy làm như vậy." (Lc 10,37)
Gợi ý trong tuần: nhớ lại một người mình đã "tránh sang bên kia mà đi", và làm một việc cụ thể, dù nhỏ, để trở nên người thân cận của họ.