Tin Lành vào Việt Nam năm nào? Lịch sử từ 1911 đến nay
Tin Lành được xem là đến Việt Nam năm 1911, khi các giáo sĩ của Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp (C&MA) đặt chân đến Tourane — nay là Đà Nẵng. Từ một cơ sở nhỏ, sau hơn một thế kỷ Tin Lành có mặt trên khắp cả nước: Linh Địa hiện ghi nhận 318 cơ sở, phần lớn là chi hội và điểm nhóm. Nhưng để hiểu vì sao có hai "Hội Thánh Tin Lành Việt Nam" (miền Bắc và miền Nam), cần đọc kỹ các mốc năm 1927, 1950 và 1954.
Các mốc chính của Tin Lành ở Việt Nam là gì?
| Năm | Sự kiện |
|---|---|
| 1911 | Robert A. Jaffray cùng Paul M. Hosler và G. Loyde Hughes (C&MA) đến Tourane (Đà Nẵng); đây được coi là mốc Tin Lành truyền vào Việt Nam |
| 1912 | Tín hữu người Việt đầu tiên, ông Nguyễn Văn Phúc, nhận báp-têm tại Đà Nẵng (theo Wikipedia) |
| 1927 | Đại hội đồng kỳ 4 tại Đà Nẵng (5–13/7/1927) thành lập Hội Tin Lành Đông Pháp |
| 1928 | Đại hội kỳ 5 thông qua Điều lệ đầu tiên, lập Trung-Bắc hạt và Nam hạt |
| 1950 | Đại hội kỳ 21 (Đà Nẵng) đổi tên thành Hội Thánh Tin Lành Việt Nam |
| 1954 | Sau Hiệp định Genève, Hội thánh chia thành tổ chức miền Bắc và miền Nam |
| 2001 | Đại hội kỳ 43 (TP.HCM) thông qua Hiến chương mới; tháng 3/2001 công bố tư cách pháp nhân của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (miền Nam) |
| 2011 | Kỷ niệm 100 năm Tin Lành đến Việt Nam |
Các nguồn đôi khi khác nhau ở chi tiết (ví dụ tháng họp hoặc địa điểm của đại hội 1927); bảng trên dùng bảng kỳ Đại hội đồng đăng trên trang chính thức của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (httlvn.org), bổ sung từ Wikipedia.
Vì sao có Hội Thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc và miền Nam?
Sau năm 1954, đất nước tạm chia hai miền và phần lớn giáo sĩ cùng tín hữu miền Bắc di cư vào Nam. Theo Wikipedia, lúc đó ở miền Bắc chỉ còn khoảng 1.000 tín hữu với gần 20 mục sư, truyền đạo; những người ở lại tiếp tục sinh hoạt thành một hội thánh riêng. Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (miền Bắc) có trụ sở tại số 2 Ngõ Trạm, Hà Nội, và được Wikipedia ghi nhận là được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân năm 1958.
Ở phía Nam, Hội thánh tiếp tục tổ chức đại hội đồng; sau năm 1975, các tổ chức Tin Lành ở miền Nam được gộp lại, và đến 2001 Hiến chương mới cùng tư cách pháp nhân được công bố, như bảng trên. Hai Hội Thánh mang cùng tên "Hội Thánh Tin Lành Việt Nam", kèm chữ "miền Bắc" hoặc "miền Nam" để phân biệt.
Trong dữ liệu Linh Địa, bạn sẽ thấy nhiều cơ sở mang tên "Hội Thánh Tin Lành Việt Nam – Chi hội …", ví dụ Chi Hội Gia Định, và Hội thánh Tin Lành Hà Nội ở Ngõ Trạm.
Cơ Đốc Phục Lâm và Báp-tít vào Việt Nam khi nào?
Ngoài Hội Thánh Tin Lành Việt Nam còn nhiều tổ chức Tin Lành khác. Hai ví dụ có nguồn báo chí rõ ràng:
- Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm Việt Nam: báo VOV (22/10/2009) cho biết giáo hội hình thành ở Việt Nam từ năm 1929 và được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân năm 2008; thời điểm đó có hơn 13.000 tín hữu và 128 điểm nhóm tại 25 tỉnh, thành. Trước đó, ngày 23/12/2006 giáo hội đã nhận Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo (theo báo Tuổi Trẻ). Giáo hội thờ phượng vào ngày thứ Bảy (Sabát), một điểm khác với phần đông hội thánh Tin Lành họp Chúa Nhật.
- Tổng hội Báp-tít Việt Nam: cùng được cấp đăng ký hoạt động tôn giáo ngày 23/12/2006, với 2.592 tín đồ theo báo Tuổi Trẻ lúc bấy giờ.
Trong cách phân loại của Linh Địa, các nhà thờ Cơ Đốc Phục Lâm nằm cùng nhóm Tin Lành, ví dụ Thánh đường Cơ Đốc Phục Lâm Phú Nhuận. Đây là cách phân nhóm thuận tiện cho người tra cứu, không phải kết luận về thần học.
Hiện nay có bao nhiêu tín hữu Tin Lành ở Việt Nam?
Các con số khác nhau tùy nguồn và năm thống kê. Theo số liệu của Ban Tôn giáo Chính phủ được báo chí dẫn quanh năm 2023, Tin Lành có khoảng 1,2 triệu tín đồ, hơn 2.300 chức sắc và khoảng 600 cơ sở thờ tự; nhiều hệ phái mới ở mức đăng ký sinh hoạt tập trung. Số liệu năm 2020 trích trong Wikipedia ghi khoảng 1,12 triệu tín đồ. Vì vậy hãy xem đây là con số ước chừng, không phải số tuyệt đối.
Linh Địa có 318 cơ sở Tin Lành trên bản đồ — một tập con đã thu thập được, không phải toàn bộ điểm nhóm của cả nước. Xem trên bản đồ Tin Lành hoặc tổng quan ở trang các tôn giáo.
Đọc tiếp để đặt Tin Lành vào bức tranh chung?
Bạn có thể đọc Các tôn giáo ở Việt Nam: tổng quan và Phật giáo du nhập Việt Nam từ khi nào. Về Kinh Thánh dùng trong đạo Tin Lành, xem Kinh Thánh có bao nhiêu sách?.
Câu hỏi thường gặp
Ai là người đưa Tin Lành đến Việt Nam?
Theo các nguồn, nhóm giáo sĩ thuộc Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp do Robert A. Jaffray dẫn đầu, đến Đà Nẵng năm 1911.
Hội Thánh Tin Lành Việt Nam mang tên hiện nay từ năm nào?
Từ năm 1950, theo kỳ Đại hội đồng thứ 21 tại Đà Nẵng.
Tin Lành và Cơ Đốc Phục Lâm có phải một không?
Cơ Đốc Phục Lâm là một giáo hội riêng thuộc truyền thống Tin Lành rộng (thành lập năm 1863 ở Hoa Kỳ theo Wikipedia). Ở Việt Nam, giáo hội này có tổ chức và tư cách pháp nhân riêng.
Kỷ niệm 100 năm Tin Lành tổ chức ở đâu?
Năm 2011, tại Đà Nẵng, Hà Nội và TP.HCM, theo Wikipedia.
Nguồn tham khảo
- Hội Thánh Tin Lành Việt Nam — Các kỳ Đại hội đồng Tổng Liên Hội trong lịch sử
- Wikipedia — Tin Lành tại Việt Nam
- Wikipedia — Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (miền Bắc)
- VOV — Giáo hội Cơ đốc Phục Lâm Việt Nam kỷ niệm 80 năm hình thành
- Tuổi Trẻ — Công nhận hoạt động tôn giáo Giáo hội Cơ đốc Phục Lâm Việt Nam và Tổng hội Báp tít Việt Nam