Ngũ giới là gì? Năm giới của người Phật tử tại gia
Ngũ giới (năm giới) là bộ quy tắc đạo đức cơ bản nhất của người Phật tử tại gia, gồm cam kết tránh năm hành vi: sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối và say nghiện. Đây cũng là phần nền tảng mà nhiều người nhận lãnh khi làm lễ quy y.
Ngũ giới gồm những điều nào?
| Giới | Tránh điều gì |
|---|---|
| 1 | Sát sinh (làm hại mạng sống) |
| 2 | Trộm cắp (lấy cái không được cho) |
| 3 | Tà dâm |
| 4 | Nói dối |
| 5 | Say nghiện (rượu và các chất gây say) |
Theo Wikipedia, các giới này được trình bày là những cam kết "tránh" hành vi tương ứng, nhằm rèn luyện tâm và phẩm hạnh trên con đường hướng đến giác ngộ.
Nguyên tắc nào đứng sau năm giới?
Việc thọ trì năm giới dựa trên nguyên tắc bất hại (ahiṃsā). Kinh tạng Pali khuyên mỗi người lấy bản thân mình làm thước đo: mình không muốn bị tổn hại thì cũng không làm tổn hại người khác. Lòng từ bi và niềm tin vào nghiệp báo là nền tảng của các giới này.
Ngũ giới liên quan gì đến quy y?
Ở những nơi Phật giáo phát triển cùng các tôn giáo khác, như Trung Quốc, nghi thức thọ trì năm giới dần thành lễ nhập đạo chính thức cho Phật tử tại gia. Ở Việt Nam, nhiều người nhận năm giới ngay sau khi quy y Tam bảo — xem quy y Tam bảo là gì. Nghi thức cụ thể do vị thầy ở từng chùa hướng dẫn.
Ngũ giới khác gì mười điều răn của Kitô giáo?
Wikipedia so sánh vai trò nền tảng đạo đức của năm giới với Mười Điều Răn trong các tôn giáo Abraham hay các quy phạm đạo đức Nho giáo — như một điểm tương đồng về chức năng, chứ không phải hai hệ thống giống nhau về nội dung hay giáo lý. Mỗi tôn giáo có cách hiểu và thực hành riêng.
Đọc tiếp
- Ăn chay ngày rằm, mùng 1 và phóng sinh đúng cách — hai thực hành liên quan đến giới không sát sinh.
- Bắc tông và Nam tông khác nhau thế nào.
- Tìm chùa gần bạn để hỏi các thầy về quy y: bản đồ Linh Địa.
Câu hỏi thường gặp
Ngũ giới và bát quan trai giới khác nhau thế nào?
Ngũ giới dành cho Phật tử tại gia giữ thường xuyên; bát quan trai giới là một hình thức giữ giới trang nghiêm hơn trong một ngày đêm. Hãy hỏi thầy ở chùa để được hướng dẫn cụ thể.
Không phải Phật tử có giữ ngũ giới được không?
Ngũ giới là đạo đức phổ quát trong Phật giáo; thọ giới chính thức thường qua nghi lễ với vị thầy, nhưng ai cũng có thể tìm hiểu.
Lỡ phạm giới thì sao?
Nhiều truyền thống khuyến khích sám hối và nguyện giữ giới tốt hơn. Cách thực hành do thầy ở từng chùa hướng dẫn.
Nguồn tham khảo
Ảnh bìa: tượng Phật tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, TP.HCM. Ảnh: Gary Todd, CC0, Wikimedia Commons.