Quy y Tam Bảo là gì? Lễ quy y diễn ra thế nào, cần chuẩn bị gì
Quy y Tam Bảo là nghi thức để một người chính thức trở thành Phật tử: phát nguyện "trở về nương tựa" ba ngôi báu là Phật, Pháp và Tăng. Nhiều người nghĩ quy y nghĩa là phải xuất gia hay phải ăn chay trường — thực ra không phải vậy. Phần lớn người quy y vẫn sống, làm việc, lập gia đình bình thường; họ là Phật tử tại gia.
Tam Bảo gồm những gì?
"Tam Bảo" nghĩa là ba ngôi báu — ba nền tảng của Phật giáo:
| Ngôi báu | Là gì |
|---|---|
| Phật | Bậc giác ngộ — Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, người tìm ra và chỉ con đường giải thoát |
| Pháp | Giáo pháp — những lời Đức Phật dạy |
| Tăng | Đoàn thể những người xuất gia tu học, giữ gìn và truyền lại giáo pháp |
"Quy y" nghĩa là gì?
Theo Wikipedia, chữ Quy (歸) là trở về, theo về; Y (依) là nương tựa. Chữ Quy còn được viết là 皈, gồm chữ Bạch (白, trắng — "cõi sáng") và chữ Phản (反, quay về), nên thường được giảng là "quay về cõi sáng". Trong tiếng Phạn, từ tương ứng là śaraṇa — nơi che chở, nơi nương náu. Người thực hiện nghi thức quy y — quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng — mới chính thức được xem là đệ tử Phật.
Lễ quy y diễn ra như thế nào?
Mỗi chùa có thể có chi tiết khác nhau, nhưng lễ quy y theo truyền thống Bắc tông thường gồm các bước:
- Đăng ký với chùa: ghi họ tên, năm sinh. Nhiều chùa tổ chức quy y tập thể vào ngày rằm, mùng một hoặc các dịp lễ lớn như Phật Đản, Vu Lan.
- Nghe giảng: vị thầy truyền giới giảng ý nghĩa Tam Bảo và năm giới.
- Nghi thức truyền Tam quy: người quy y quỳ trước Phật, đọc theo lời phát nguyện quy y Phật, Pháp, Tăng.
- Thọ Ngũ giới (nếu phát nguyện): không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không dùng chất say. Người quy y có thể thọ đủ năm giới hoặc tùy sức giữ một số giới.
- Nhận pháp danh và phái quy y: vị thầy đặt cho mỗi người một pháp danh, ghi vào tờ "phái quy y" (giấy chứng nhận).
Cần chuẩn bị gì trước khi quy y?
- Tâm nguyện: quy y là tự nguyện, không ai bắt buộc; nên tìm hiểu trước và hỏi thầy những điều chưa rõ.
- Trang phục: áo tràng (áo lam) nếu có; nếu không, mặc đồ kín đáo, màu nhã.
- Thông tin cá nhân: họ tên, năm sinh để ghi phái quy y.
- Lễ vật: không bắt buộc. Tùy tâm có thể dâng hoa, trái cây; tránh đồ mặn.
- Thời gian: dành trọn buổi lễ, thường 1–3 giờ.
Pháp danh là gì, có dùng thay tên thật không?
Pháp danh là "tên trong đạo" do thầy truyền giới đặt, thường gồm hai chữ — chữ đầu theo dòng kệ truyền thừa của thầy, nên những người quy y cùng một thầy thường có chung chữ đầu. Pháp danh dùng trong sinh hoạt ở chùa, khi ghi sớ cầu an, cầu siêu… chứ không thay tên khai sinh trên giấy tờ.
Những hiểu lầm thường gặp về quy y
- "Quy y là phải đi tu" — Không. Phần lớn người quy y là Phật tử tại gia.
- "Quy y là phải ăn chay trường" — Không bắt buộc. Nhiều Phật tử ăn chay vào ngày rằm, mùng một hoặc theo khả năng.
- "Quy y để được che chở, gặp may" — Quy y là cam kết sống theo lời Phật dạy, không phải nghi lễ cầu may.
- "Đã quy y thì không được đến chùa khác" — Không đúng; Phật tử vẫn đi lễ, nghe pháp ở nhiều chùa.
Bạn có thể tìm chùa gần mình để hỏi lịch quy y trên bản đồ Linh Địa, và đọc thêm cách xưng hô với tăng ni ở bài Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức khác nhau thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ em có quy y được không?
Được. Nhiều gia đình đưa con quy y từ nhỏ; trẻ nhỏ thường chỉ quy y Tam Bảo, khi lớn mới thọ thêm giới.
Quy y rồi có bỏ được không?
Quy y là tự nguyện. Nếu chưa giữ được giới nào, có thể sám hối và cố gắng lại; điều quan trọng là thành tâm.
Lễ quy y có mất phí không?
Nghi thức quy y ở chùa không thu phí. Việc cúng dường (nếu có) hoàn toàn tùy tâm.