Tịnh độ Cư sĩ Phật hội: Hưng Minh Tự và các hội quán
Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam là một tổ chức Phật giáo của người cư sĩ tại gia, do Đức Tông Sư Minh Trí (Nguyễn Văn Bồng, sinh năm 1886 ở Sa Đéc) lập đầu năm 1934; trụ sở là Tổ đình Hưng Minh Tự, 45 Lý Chiêu Hoàng, Quận 6, TP.HCM, và mỗi hội quán đều có một phòng thuốc Nam phước thiện. Điều khiến đạo khác với phần lớn chùa là cơ sở thờ tự không gọi là "chùa" mà gọi là hội quán, và việc chữa bệnh bằng thuốc Nam được xem là một phần của việc tu.
Nếu bạn từng thấy một ngôi chùa tên "Hưng Thới Tự", "Hưng Định Tự"… ở miền Tây hay Sài Gòn, rất có thể đó là một hội quán của hội này. Bài viết giúp bạn nhận ra và hiểu đúng.
Tịnh độ Cư sĩ Phật hội là gì?
Theo Wikipedia, đây là tổ chức tôn giáo – xã hội lấy nền tảng Phật giáo, hoạt động độc lập với Giáo hội Phật giáo Việt Nam, với phương châm "Tu học – Hành thiện – Ích nước – Lợi dân". Trang chính thức của giáo hội nêu tôn chỉ "Phước Huệ Song Tu" (dùng từ năm 1950), lấy pháp môn niệm Phật làm căn bản.
| Mốc | Nội dung |
|---|---|
| Đầu năm 1934 | Đức Tông Sư Minh Trí lập hội; giấy phép của chính quyền thời Pháp cấp ngày 20/2/1934 |
| 22/12/1953 | Chính quyền đương thời xác nhận tính hợp pháp bằng Nghị định 83/MI/DAP |
| 2006 – 2007 | Được cấp đăng ký hoạt động tôn giáo (2006), Nhà nước công nhận (27/11/2007) |
- Tu phước: góp công sức, trí tuệ, tài vật để duy trì phòng thuốc Nam phước thiện, chữa bệnh miễn phí.
- Tu huệ: học kinh, luật, luận để nâng cao trí tuệ.
Hội quán "Hưng … Tự" là gì và có bao nhiêu nơi?
Theo các nguồn giới thiệu, các hội quán địa phương được đặt tên theo khuôn chung: chữ đầu là Hưng, chữ cuối là Tự, chữ giữa thường là địa danh nơi dựng hội quán. Riêng Tổ đình Hưng Minh Tự mang chữ "Minh" để nhớ Đức Tông Sư Minh Trí — mộ của ngài đặt tại đây.
Số hội quán các nguồn ghi khác nhau, vì tính ở các thời điểm khác nhau: 206 hội quán tại 23 tỉnh, thành từ Khánh Hòa đến Cà Mau (trang chính thức của giáo hội); 222 hội quán (Wikipedia). Số hội quán tăng từ 7 (năm 1934) lên 185 (năm 1975).
Một mình cái tên chưa đủ để chắc chắn một ngôi chùa thuộc hội; hãy nhìn biển hiệu và hỏi ban trị sự khi đến. Linh Địa đã gắn đúng nhóm cho một số cơ sở, bạn có thể xem trên bản đồ cơ sở Tịnh độ Cư sĩ, ví dụ:
- Tổ đình Hưng Minh Tự (TP.HCM)
- Hưng Định Tự (Cần Thơ)
- Hưng Hải Tự, Hưng Phú Tự, Hưng Thuận Tự và một số hội quán khác
Tổng quan các đạo nhỏ ở Việt Nam có ở trang Tôn giáo và bài Các tôn giáo ở Việt Nam: tổng quan.
Phòng thuốc Nam phước thiện hoạt động ra sao?
Đây là nét đặc trưng nhất của hội. Theo Báo Người Lao Động, ở Tổ đình Hưng Minh Tự, bệnh nhân điều trị bằng Nam y được miễn phí; thuốc lấy từ dược thảo do nhà hảo tâm và người làm công quả cung cấp. Thời điểm bài báo, mỗi ngày nơi đây phục vụ hơn một trăm bệnh nhân. Quy trình: đăng ký, chờ gọi tên, lương y hỏi bệnh – bắt mạch – kê toa, rồi nhận thang thuốc tại dược phòng mang về sắc uống; chưa khỏi thì quay lại tái khám. Chùa còn có phòng châm cứu cho các chứng tê bại, đau nhức, mất ngủ.
Lưu ý: giờ khám cụ thể các nguồn không nêu. Bạn nên gọi trước số của Ban Trị sự Trung ương ghi trên trang tinhdocusiphathoi.vn. Thuốc Nam hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, không thay thế khám chữa ở cơ sở y tế khi bệnh nặng hoặc cấp cứu.
Lịch lễ của hội quán là ngày nào?
| Lễ | Ngày âm lịch | Ngày dương lịch 2027 |
|---|---|---|
| Phật đản (và Đại hội thường niên ngành Y tế phước thiện) | 8/4 | Thứ Năm, 13/5/2027 |
| Kỷ niệm ngày viên tịch Đức Tông Sư Minh Trí (và Đại hội ngành Đạo đức) | 23/8 | Thứ Năm, 23/9/2027 |
| Sóc vọng, quy y cho tín đồ mới, thuyết giảng | Mùng 1 và 15 hằng tháng | Mùng 1 Tết Đinh Mùi: Thứ Bảy 6/2/2027 |
Ngày dương lịch của mọi lễ có thể tra trên Lịch lễ Linh Địa. Về ngày Phật đản chung của Phật giáo, xem Lễ Phật đản 2027.
Đến hội quán lần đầu cần lưu ý gì?
- Mặc trang phục kín đáo, nhã nhặn như khi đi chùa; xem thêm mặc gì khi đi chùa, nhà thờ, đền miếu.
- Hội quán là tài sản chung của giáo hội, không thuộc cá nhân nào; mọi người làm việc trên tinh thần tự nguyện. Đến khám bệnh hay dự lễ, hãy hỏi người phụ trách trước khi chụp ảnh trong chánh điện.
- Theo thông tin của giáo hội, khi lễ bái có quy định số lạy riêng (lễ Phật 24 lạy, lễ Quán Thế Âm 12 lạy, lễ Đức Tông Sư 6 lạy); nếu chưa quen, bạn chỉ cần đứng nghiêm trang và làm theo người hướng dẫn.
Câu hỏi thường gặp
Tịnh độ Cư sĩ Phật hội có thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam không?
Theo Wikipedia, đây là tổ chức độc lập với Giáo hội Phật giáo Việt Nam và được Nhà nước công nhận riêng năm 2007.
Vào hội quán khám thuốc Nam có mất tiền không?
Theo Báo Người Lao Động, bệnh nhân điều trị bằng Nam y tại Hưng Minh Tự được miễn phí. Mỗi hội quán có thể khác nhau, nên hỏi trước.
Người không theo hội có vào được không?
Các nguồn cho biết phòng thuốc phục vụ cộng đồng; việc dự lễ thì nên liên hệ ban trị sự để biết quy định.
Vì sao có nơi ghi 206, nơi ghi 222 hội quán?
Do tính ở các thời điểm khác nhau; chưa có một con số duy nhất được các nguồn thống nhất.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia — Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam
- Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam — Khái quát
- Báo Người Lao Động — Có bệnh thì đến Hưng Minh Tự
- Đạo Phật Ngày Nay — Tìm hiểu đôi nét về Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam
- Danh bạ liên hệ hội quán — Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam
- Ngày âm – dương tính bằng bộ lịch âm của Linh Địa.
Ảnh bìa: biểu trưng của Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam, Wikimedia Commons (phạm vi công cộng).