Chùa Hang (Phước Điền Tự) núi Sam: lịch sử và hang mãng xà
Chùa Hang (tên chữ Phước Điền Tự) nằm trên triền núi Sam, phường Vĩnh Tế (An Giang), là di tích lịch sử cấp quốc gia (công nhận ngày 10/7/1980). Chùa bắt nguồn từ một am tu bằng tre lá khoảng năm 1840–1850 của sư bà Diệu Thiện (Lê Thị Thơ), còn được gọi là Bà Thợ.
Chùa Hang ở đâu và nhớ đến ai?
Theo Wikipedia, chùa cách cụm di tích chùa Tây An, miếu Bà Chúa Xứ và lăng Thoại Ngọc Hầu khoảng 1 km, nằm bên tuyến đường núi Sam – Nhà Bàng. Sư bà Diệu Thiện (1818–1899), người Chợ Lớn, thạo nghề may nên có biệt danh Bà Thợ, xuất gia năm 1836, thọ giới Tỳ Kheo Ni năm 1839, và năm 1845 chọn núi Sam để tịnh tu. Bà viên tịch ngày 15 tháng 6 năm Kỷ Hợi (1899), thọ 81 tuổi. Trong dân gian còn lưu truyền cuốn Sấm giảng Bà Thợ với lời lẽ giản dị, khuyên làm lành tránh dữ.
Chuyện đôi mãng xà
Theo lời kể được Wikipedia ghi lại, kề bên am tu có một hang núi sâu, trong đó có đôi mãng xà lớn; từ khi bà đến tu, đôi mãng xà không còn hung tợn, thường nằm im nghe kinh kệ. Bà đặt tên chúng là Thanh Xà và Bạch Xà, và sau khi bà qua đời đôi mãng xà biến mất. Đây là truyền thuyết dân gian, Linh Địa trình bày theo cách "người ta kể", không khẳng định như sự thật. Ngày nay trong chùa có hai hang núi, đã được sửa chữa, mở rộng để thờ Phật.
Kiến trúc chùa
- Từ cổng chùa, đi theo nhiều bậc thang lên cao khoảng 300 m là đến chùa.
- Mặt chính 11 m, mặt hông 10 m, nền cuốn đá xanh, tường gạch hồ vôi, cột bê tông cốt sắt, mái ngói đại ống; nhiều hoành phi, liễn đối chạm khắc.
- Phía trước có cột phướn cao hơn 20 m; dưới thềm là đôi tượng sư tử bằng xi măng; đứng đây có thể ngắm núi và ruộng đồng.
- Chùa được trùng tu năm 1937 (Hòa thượng Thích Huệ Thiện) và đại trùng tu, kiến thiết thêm nhiều hạng mục sau đó.
Đến thăm chùa Hang
- Trang cơ sở trên Linh Địa: Phước Điền Tự (chùa Hang); vị trí trên bản đồ.
- Kết hợp thăm: chùa Tây An, miếu Bà Chúa Xứ núi Sam và lộ trình hành hương An Giang.
- Leo bậc thang nên mang giày êm; mặc trang phục kín đáo — mặc gì khi đi chùa.
Câu hỏi thường gặp
Chùa Hang khác chùa Phước Điền ở Tịnh Biên không?
Có. Chùa Hang (Phước Điền Tự) ở núi Sam, Châu Đốc; chùa Phước Điền (Trại Ruộng) là chùa khác ở Tịnh Biên (xem chùa Thới Sơn).
Chùa Hang có tên gọi như vậy vì sao?
Vì kề bên có hang núi; trong chùa ngày nay có hai hang đã được sửa thành nơi thờ Phật, theo Wikipedia.
Có phải chùa Hang nằm ngay chân núi Sam?
Chùa nằm trên triền núi Sam, phải đi bậc thang khoảng 300 m từ cổng.
Nguồn tham khảo
Ảnh bìa: chùa Phước Điền (chùa Hang), núi Sam. Ảnh: trungydang, CC BY 3.0, Wikimedia Commons.