Kinh Chuyển Pháp Luân: bài pháp đầu tiên của Đức Phật tại Vườn Nai (bản thơ tiếng Việt)
Kinh Chuyển Pháp Luân (Dhammacakkappavattana Sutta) là bài giảng pháp đầu tiên của Đức Phật tại vườn Lộc Uyển (Vườn Nai, Sarnath) sau khi Ngài đắc đạo. Các phiên bản của kinh đều có chung nội dung cốt lõi: Trung đạo, Tứ diệu đế và Bát chánh đạo. Bài này đăng toàn văn kinh theo bản tiếng Việt thể thơ bốn chữ, dễ đọc, dễ tụng.
Hoàn cảnh Đức Phật giảng kinh
Theo truyền thống Thượng tọa bộ, sau sáu năm tu khổ hạnh, Ngài nhận thấy khổ hạnh không phải con đường giác ngộ nên từ bỏ; năm vị đồng tu (năm anh em Kiều-trần-như) thất vọng rời đi, đến Vườn Nai ở Isipatana. Sau khi thành đạo dưới cội bồ đề ở Bodh Gaya, Đức Phật tìm đến năm người bạn đồng tu cũ tại Sarnath, gần thành Varanasi, và giảng bài pháp đầu tiên — sự kiện được gọi là "chuyển bánh xe pháp".
Nội dung chính của kinh
- Tránh hai cực đoan: say đắm dục lạc và khổ hạnh ép xác.
- Trung đạo: con đường ở giữa đưa đến an tịnh, trí tuệ, giác ngộ.
- Tứ diệu đế và Bát chánh đạo — những điểm cốt lõi của Phật giáo.
Toàn văn Kinh Chuyển Pháp Luân (bản thơ)
Kinh Chuyển Pháp Luân - Con đường tỉnh thức Phật, Tổ, Bồ tát và chúng ta
KÍNH LỄ ĐỨC PHẬT THÍCH-CA MÂU-NI (3 lần)
KINH CHUYỂN PHÁP LUÂN
Tôi được nghe rằng:
Một thời Thế Tôn
Trú ở vườn Nai,
Gần Ba-la-nại
Bấy giờ Thế Tôn
Gọi năm tỳ-khưu
Đến dạy thế này:
Có hai thái cực
Người tu nên tránh,
Một là khoái lạc
Say đắm ngũ dục;
Hai là khổ hạnh
Ép xác hành thân.
Hai con đường này
Đưa đến hậu quả
Hủy hoại thân tâm.
Con đường Như Lai
Đã tìm ra được
Là đường Trung Đạo:
Trái hai cực đoan,
Đem đến trí tuệ,
Giải thoát, an vui:
Có tám chi phần:
Nhận thức chân chính,
Tư duy chân chính,
Hành động chân chính,
Sinh kế chân chính,
Chuyên cần chân chính,
Chú ý chân chính,
Định tâm chân chính,
Chính Trung đạo này
Như Lai đã đi,
Đạt được trí tuệ,
Giải thoát, an lạc.
Này các tỳ-khưu
Giác đạo là gì?
Chính là con đường
Đối diện khổ đau
Mà nhận thức được
Nguyên nhân sinh khổ,
Vì muốn thoát khổ
Tìm ra nguyên nhân
Diệt trừ khổ đau.
Do vậy nhận thức
Là điểm khởi đầu
Phát khởi tư duy,
Ươm mầm trí tuệ,
Soi sáng tất cả:
Ngôn từ, hành động,
Sinh kế, chuyên cần,
Đều hợp chính đạo,
Giúp cho hành giả
Xa lánh ràng buộc,
Giải thoát, an vui.
Này các tỳ-khưu
Có bốn Sự Thật
Người tu phải thấy:
Sự thật về khổ,
Nguyên nhân sinh khổ,
Sự thật hết khổ,
Con đường thoát khổ.
Bốn Sự Thật ấy
Mầu nhiệm vô cùng
Gọi Tứ Diệu đế.
Này các tỳ-khưu.
Sự Thật thứ nhất
Là hiện tượng khổ:
Sinh, già, bệnh, chết,
Buồn giận, ghen tức,
Lo lắng, sợ hãi,
Thất vọng, khổ não,
Chia cách người thân,
Chung đụng kẻ ghét,
Tham lam bán víu
Năm uẩn là khổ.
Sự Thật thứ hai
Nguyên nhân sinh khổ:
Vì tâm mê muội,
Không thấy, không biết,
Bản chất thân tâm,
Cội nguồn sự sống,
Nên bị ngọn lửa,
Tham đắm, giận hờn,
Ghen tức, sầu não,
Lo lắng, sợ hãi,
Thất vọng, buồn chán,
Đốt cháy hành hạ.
Sự Thật thứ ba
Chấm dứt khổ đau:
Nhờ có tuệ giác
Thấy rõ, biết rõ,
Sự Thật bản thân,
Và về cuộc đời,
Sầu não tan biến,
Phát sinh hỷ lạc.
Sự Thật thứ tư
Con đường thoát khổ:
Gồm tám chi phần,
Như Lai đã dạy
Nhớ kỹ thực hành,
Trong mọi thời gian
Và bốn Sự Thật
Cần phải thấu hiểu,
Siêng năng thực hành,
Sẽ sớm đạt được
Niết-bàn, giải thoát.
Thế Tôn thuyết giảng
Bài pháp đầu tiên
Sự Thật nhiệm mầu,
Năm vị Tỳ-khưu
Nghe Phật dạy xong,
Tâm trí bừng sáng,
Nếm được hương vị
Giải thoát, an lạc.
Hoan hỷ tiếp nhận,
Kính cẩn vâng giữ,
Nối truyền xưng tụng.
Kinh Chuyển Pháp Luân.
Câu hỏi thường gặp
Kinh Chuyển Pháp Luân được giảng ở đâu?
Tại vườn Lộc Uyển (Vườn Nai) ở Isipatana, nay là Sarnath, gần thành Varanasi, Ấn Độ.
Đức Phật giảng Kinh Chuyển Pháp Luân cho ai?
Cho năm vị tỳ-khưu từng tu khổ hạnh cùng Ngài, thường gọi là năm anh em Kiều-trần-như.
Nội dung cốt lõi của kinh là gì?
Trung đạo — tránh hai cực đoan dục lạc và khổ hạnh — cùng Tứ diệu đế và Bát chánh đạo.
Vì sao gọi là "Chuyển Pháp Luân"?
Vì đây là bài pháp đầu tiên sau khi Đức Phật thành đạo — lần đầu "chuyển bánh xe pháp" (Dhammacakka).