Công giáo & Kinh thánh

117 Thánh Tử đạo Việt Nam: lễ kính 24/11 và điều cần biết

~4 phút đọc
117 Thánh Tử đạo Việt Nam: lễ kính 24/11 và điều cần biết

Các Thánh Tử đạo Việt Nam là 117 tín hữu Công giáo — linh mục, giám mục, thầy giảng và giáo dân, người Việt lẫn thừa sai nước ngoài — chết vì đạo trong khoảng 1745–1862, được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên thánh ngày 19/6/1988; lễ kính chung vào ngày 24/11 hằng năm. Trong 117 vị có cả một người phụ nữ — bà Anê Lê Thị Thành — và một chủng sinh, bên cạnh những giám mục người Tây Ban Nha, Pháp.

Lễ kính Các Thánh Tử đạo Việt Nam là ngày nào?

NămNgày lễ kính
2026Thứ Ba, 24/11/2026
2027Thứ Tư, 24/11/2027

Ngày 24/11 có trong Lịch chung Rôma, được Giáo hội khắp thế giới cử hành với bậc lễ nhớ, dưới tên Thánh Anrê Dũng Lạc và các bạn tử đạo. Riêng Giáo hội Việt Nam cử hành long trọng hơn; theo Wikipedia, lễ trọng thể được cử hành vào một Chúa Nhật giữa tháng 11, trước lễ Chúa Kitô Vua. Xem lịch trên trang lễ Các Thánh Tử đạo Việt Nam.

117 vị thánh gồm những ai?

Theo thống kê trên Wikipedia (các nguồn có thể chênh lệch nhẹ ở phần phân loại):

NhómSố người
Người Tây Ban Nha — 6 giám mục, 5 linh mục dòng Đa Minh11
Người Pháp — 2 giám mục, 8 linh mục Hội Thừa sai Paris10
Người Việt — 37 linh mục, 59 giáo dân (trong đó 14 thầy giảng, 1 chủng sinh, 1 phụ nữ)96
Tổng117

Vị đại diện trong tên lễ, Thánh Anrê Dũng Lạc, là một linh mục người Việt.

Các ngài chết vì đạo dưới thời nào?

Các vị tử đạo trải dài khoảng 120 năm, dưới nhiều triều đại: thời chúa Trịnh Doanh, Trịnh Sâm, vua Cảnh Thịnh, và nhiều nhất dưới thời các vua Minh Mạng (58 vị), Thiệu Trị (3 vị) và Tự Đức (50 vị). Theo ước tính được Wikipedia dẫn, trong thế kỷ XVIII–XIX có khoảng 130.000–300.000 người Công giáo chết vì đạo; 117 vị được tuyên thánh là những trường hợp có hồ sơ được Tòa Thánh xem xét.

Các ngài được phong Chân phước và tuyên thánh khi nào?

  • Phong Chân phước qua bốn đợt: 1900 (64 vị, thời Lêô XIII), 1906 (8 vị) và 1909 (20 vị, thời Piô X), 1951 (25 vị, thời Piô XII).
  • Tuyên thánh chung ngày 19/6/1988 tại Rôma, do Giáo hoàng Gioan Phaolô II cử hành.
Tranh vẽ ba vị tử đạo Việt Nam năm 1838
Tranh vẽ các thánh Phaolô Mỹ, Phêrô Đường, Phêrô Truật (tử đạo năm 1838). Ảnh: PHGCOM, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Ngoài 117 vị, có những vị nào được tôn phong?

  • Chân phước Anrê Phú Yên — thầy giảng được cha Đắc Lộ rửa tội, tử đạo năm 1644, được xem là vị tử đạo tiên khởi của Giáo hội Việt Nam; phong Chân phước năm 2000.
  • Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp — tử đạo năm 1946, phong Chân phước ngày 2/7/2026 tại Tắc Sậy. Xem bài Cha Trương Bửu Diệp là ai?

Theo Wikipedia, hiện còn hơn 10.000 hồ sơ của tín hữu Việt Nam được lưu ở Bộ Phong Thánh tại Vatican.

Nhiều nhà thờ ở Việt Nam mang tước hiệu Các Thánh Tử đạo — tìm trên bản đồ Linh Địa.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu thánh tử đạo Việt Nam?

117 vị được tuyên thánh năm 1988. Ngoài ra có các Chân phước như Anrê Phú Yên và Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp.

Ai là vị nữ thánh duy nhất trong 117 vị?

Thánh Anê Lê Thị Thành.

Ngày 24/11 có phải lễ buộc không?

Theo lịch của Hội đồng Giám mục, cách cử hành có thể khác nhau từng năm; nên xem lịch phụng vụ của giáo phận mình.

Nguồn tham khảo

Ảnh bìa: thánh ảnh kỷ niệm lễ phong Chân phước các vị tử đạo Việt Nam năm 1906. Ảnh: Alex Maynardo Castro, CC BY 2.0, Wikimedia Commons.