100 năm Đạo Cao Đài: các mốc khai đạo và những lễ kỷ niệm
Đạo Cao Đài khai đạo năm 1926: Lễ Khai Minh Đại Đạo diễn ra ngày rằm tháng Mười năm Bính Dần (19/11/1926); dịp tròn 100 năm, các hệ phái tổ chức đại lễ kỷ niệm theo những mốc khác nhau — Tòa Thánh Tây Ninh ngày 14/11/2024, Thánh thất Nam Thành (TP.HCM) vào tháng 10/2026. Ít ai biết hành trình một thế kỷ ấy bắt đầu từ một chiếc bàn nhỏ trong căn nhà ở Sài Gòn — nơi vài công chức thử "xây bàn" cầu cơ cho vui vào mùa hè năm 1925.
Đạo Cao Đài khai đạo ngày nào?
Mốc được Hội Thánh xem là ngày khai đạo là Lễ Khai Minh Đại Đạo, tổ chức tại chùa Từ Lâm (Gò Kén, Tây Ninh) đêm rằm tháng Mười năm Bính Dần — tức 19/11/1926. Vì vậy hằng năm, đạo Cao Đài tổ chức Lễ Hạ Ngươn và kỷ niệm ngày Khai Đạo vào rằm tháng Mười âm lịch.
| Năm | Rằm tháng Mười (âm lịch) | Dương lịch |
|---|---|---|
| 1926 (Bính Dần) | Lễ Khai Minh Đại Đạo | Thứ Sáu, 19/11/1926 |
| 2026 (Bính Ngọ) | Lễ Hạ Ngươn và kỷ niệm Khai Đạo | Thứ Hai, 23/11/2026 |
| 2027 (Đinh Mùi) | Kỷ niệm Khai Đạo | Thứ Sáu, 12/11/2027 |
Hành trình 100 năm qua những mốc nào?
Tổng hợp từ đạo sử và các nguồn bách khoa, có thể tóm lược thành các mốc sau:
| Thời điểm | Sự kiện |
|---|---|
| Khoảng tháng 7/1925 | Nhóm công chức Phạm Công Tắc, Cao Quỳnh Cư, Cao Hoài Sang thử "xây bàn" (một hình thức thông linh) ở Sài Gòn. |
| Rằm tháng Tám Ất Sửu (2/10/1925) | Bữa tiệc chay thiết đãi Đức Phật Mẫu và Cửu Vị Tiên Nương tại nhà ông Cao Quỳnh Cư — về sau thành Hội Yến Diêu Trì Cung. |
| Cuối năm 1925 | Theo tài liệu của đạo, đấng xưng danh "AĂÂ" lần đầu xưng là Cao Đài. |
| 21/2/1926 (mùng 9 tháng Giêng Bính Dần) | Buổi cầu cơ tại nhà ông Vương Quang Kỳ; bài thơ nêu tên 13 người được tín đồ tôn là những môn đệ đầu tiên, ông Ngô Văn Chiêu được tôn là Anh Cả. |
| 7/10/1926 | 28 đạo hữu ký tờ Khai Đạo gửi Thống đốc Nam Kỳ. |
| 19/11/1926 | Lễ Khai Minh Đại Đạo tại chùa Từ Lâm, Gò Kén. |
| Đầu năm 1927 | Hội Thánh rời chùa Từ Lâm, mua khu đất rừng ở Tây Ninh để lập Tòa Thánh. |
| 1933 | Chính thức khởi công Tòa Thánh (Đền Thánh). |
| 1947 | Tòa Thánh cơ bản hoàn thành, được bàn giao cho Hội Thánh. |
| 1/2/1955 | Đại lễ khánh thành Tòa Thánh, nhân dịp vía Đức Chí Tôn mùng 9 tháng Giêng. |
Vì sao lại khai đạo ở một ngôi chùa?
Đây là chi tiết thú vị: Lễ Khai Minh Đại Đạo diễn ra tại chùa Từ Lâm — một ngôi chùa Phật giáo ở Gò Kén — vì vị trụ trì lúc đó là Hòa thượng Như Nhãn đã nhận lời cho mượn chùa. Chỉ ít tháng sau, chùa được trả lại; đầu năm 1927, Hội Thánh tìm mua đất ở Tây Ninh, mở đầu công cuộc xây Tòa Thánh kéo dài gần 30 năm. Câu chuyện này cũng phản ánh tinh thần "Tam giáo quy nguyên" mà đạo theo đuổi từ những ngày đầu.
Vì sao Tòa Thánh mất gần 30 năm mới khánh thành?
Việc xây dựng nhiều lần gián đoạn vì thiếu kinh phí và biến cố thời cuộc: đào móng năm 1931, khởi công chính thức năm 1933, xây lầu Hiệp Thiên Đài năm 1935, rồi từ 1936 huy động hàng trăm người công quả. Năm 1941, một số chức sắc cao cấp bị chính quyền thuộc địa bắt đưa đi Madagascar, Tòa Thánh bị chiếm đóng; đến 1946 họ mới trở về, sửa chữa và hoàn thành công trình năm 1947. Lễ khánh thành chính thức chỉ được tổ chức năm 1955.
Lễ kỷ niệm 100 năm diễn ra khi nào, ở đâu?
Vì đạo Cao Đài có nhiều hệ phái, và mỗi nơi chọn một mốc lịch sử khác nhau làm ngày kỷ niệm, nên "100 năm" được cử hành vào nhiều thời điểm:
| Nơi tổ chức | Thời gian | Mốc kỷ niệm |
|---|---|---|
| Tòa Thánh Tây Ninh | Chiều tối 14/11/2024 (14/10 năm Giáp Thìn), cùng dịp lễ Hạ Ngươn | Đại lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Hoằng khai Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ — hàng vạn tín đồ trong và ngoài nước tham dự |
| Thánh thất Nam Thành (TP.HCM — tiền thân là Thánh thất Cầu Kho) | Tháng 10/2026 (23 tháng 8 năm Bính Ngọ) | 100 năm buổi đại hội đầu tiên lập đạo tại Thánh thất Cầu Kho, Sài Gòn (23/8 Bính Dần, năm 1926) |
Ngoài các đại lễ "100 năm", hằng năm đạo vẫn cử hành Lễ Hạ Ngươn và kỷ niệm ngày Khai Đạo vào rằm tháng Mười — năm 2026 là Thứ Hai, 23/11/2026. Chương trình cụ thể do Hội Thánh từng hệ phái công bố; nếu định đến dự, nên theo dõi thông báo chính thức. Xem lịch các lễ khác của đạo trên lịch Linh Địa.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2026 là năm thứ mấy của Đạo Cao Đài?
Năm 2026 tròn 100 năm kể từ năm khai đạo 1926 (tính tròn năm). Tuy vậy, mỗi hệ phái có thể chọn mốc và cách tính riêng — Tòa Thánh Tây Ninh đã tổ chức Đại lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Hoằng khai Đại Đạo từ tháng 11/2024.
Ai là tín đồ Cao Đài đầu tiên?
Ông Ngô Văn Chiêu được tôn xưng là môn đệ đầu tiên (Anh Cả). Ông về sau không nhận ngôi Giáo tông và lập hệ phái Cao Đài Chiếu Minh theo lối tu nội giáo.
Lễ Hạ Ngươn năm Bính Ngọ là ngày nào?
Thứ Hai, 23/11/2026 (rằm tháng Mười năm Bính Ngọ) — cũng là ngày kỷ niệm Khai Đạo.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia tiếng Việt — Tòa Thánh Tây Ninh (lịch sử tạo tác)
- Wikipedia tiếng Việt — Phạm Công Tắc
- Wikipedia tiếng Việt — Hội Yến Diêu Trì Cung
- Wikipedia tiếng Anh — Caodaism
- Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh — Đại lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Hoằng khai Đại Đạo
- Người Lao Động (15/11/2024) — Tòa thánh Tây Ninh kín người đổ về dự đại lễ 100 năm
- VietnamPlus — TP.HCM: Đại lễ kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập đạo Cao Đài
- Thanh Niên (03/10/2026) — 100 năm đạo Cao Đài: câu chuyện từ ngôi thánh thất đầu tiên ở Sài Gòn
- Ngày âm – dương tính bằng bộ lịch âm của Linh Địa.